متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 13 صفحه 292

می شود.

-و یا فی المثل:اگر مسلمانی معامله ای انجام داد و ما شک کردیم که آیا معامله ای صحیح و جامع جمیع اجزاء و شرائط انجام داد یا نه؟

-اصاله الصّحه می گوید:عمل او را حمل بر صحت کرده و آثار ربیع صحیح را بر آن مترتّب کن و...

*مراد شیخ از(و هی فی الجمله من الاصول الجمجمع علیها فتوی و عملا...الخ)چیست؟

-اینستکه:اصل اصاله الصّحه فی الجمله یعنی با قطع نظر از تفاصیل و بحثهائی که ذیلا در رابطۀ با کمیّت و کیفیّت آن خواهد آمد،از جمله اصول و قواعد مسلّمه ای است که از نظر فتوی یعنی اجماع قولی و از نظر عمل یعنی سیره و اجماع عملی مورد اتفاق و اجماع بین مسلمانان است و اختصاصی به شیعه ندارد.

*حاصل مطلب در(فلا عبره فی موردها باصاله الفساد...الخ)چیست؟

-اینستکه:اصل اوّلی در معاملات اصاله الفساد است.

-به عبارت دیگر اصل اوّلی در معاملات اصل عدم ترتیب اثر است،یعنی که اصل،عدم ترتّب ملکیّت و نقل و انتقال است و...

-امّا در مواردی که اصاله الصّحه قابل جریان است نوبت به اجراء اصاله الفساد که اصل اوّلی و همان قاعدۀ اوّلیّه است،نخواهد رسید.چرا؟

-زیرا اصاله الصّحه که به دلیل خاص حجّت شده بر اصاله الفساد که اصل اوّلی است حکومت دارد.

*پس مراد از(الاّ انّ معرفه مواردها...الخ)چیست؟

توجیه و تفسیری فی الجمله است بدین معنا که اصل،اعتبار و حجیّت اصاله الصّحه فی الجمله است و در برخی از موارد جای بحث ندارد،معذلک باید که از جهات دیگری آن را مورد بحث قرار داد از جمله:

1-یکی در رابطه با شناخت موارد جریان این اصل است که در تنبیه اوّل و دوّم و...از تنبیهات مربوط به این فصل خواهد آمد.

2-یکی در رابطۀ با بیان مقدار آثاری است که بر این اصل مترتّب می شود از حیث اینکه آیا