متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 13 صفحه 364

الشرط المفسد یقدّم فیه قول مدّعی الصحّه؛لاتّفاقهما علی أهلیّه التصرّف؛إذ (1)من له أهلیّه التّصرّف لا یتصرّف إلاّ تصرّفا صحیحا،فکان القول قول مدّعی الصحّه؛لأنّه مدّع للظّاهر،و هنا اختلفا فی أهلیّه التّصرّف،فلیس مع من یدّعی الأهلیّه ظاهر یستند إلیه و لا أصل یرجع إلیه.و کذا لو الدّعی أنّه ضمن بعد البلوغ و قبل الرّشد (2)،انتهی موضع الحاجه.

ترجمه

کلام علاّمه در قواعد

-این مطلب(که اصاله الصّحه پس از استکمال ارکان جاری می شود و نه قبل از آن)از برخی کلمات علاّمه در قواعد نیز ظاهر می شود:

سخن علاّمه در مبحث ضمان از کتاب قواعد

-ضامن شدن کودک و یا نوجوان نابالغ(شرعا)صحیح نیست(یعنی که اشتغال ذمّه نمی آورد)گرچه ولیّ طفل به او اذن یا اجازه بدهد.و لذا:

-اگر ضامن و مضمون له اختلاف کرده(ضامن بگوید تو را ضمانت کردم در حالیکه نابالغ بودم و مضمون بگوید ضمنت و انت بالغ)قول ضامن(یعنی مدّعی فساد)مقدّم می شود،به دلیل (اصل حکمی یعنی)اصل برائت ذمّه و(اصل موضوعی یعنی)استصحاب عدم بلوغ،و حال آنکه مدّعی صحت ضمانت،نه اصلی دارد که بدان استناد کند و نه ظاهر حال(مسلمی)دارد که به آن رجوع نماید.

-بخلاف آنجا که ادّعای یک شرط فاسدی در ضمن عقد می کند،چرا که(اصل صحت،ادعای او را ابطال می کند)و ظاهر حال مسلم نیز دلالت می کند که آن دو نفر(انسان مسلمان بالغ،عاقل و کامل)تصرّف باطل نمی کنند،و اینچنین است بحث در حقّ کسی که سابقۀ جنون برای او شناخته شده است.(و لکن بعدا بهبودی یافته و عاقل شده).تمام.