متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 13 صفحه 365

سخن علاّمه در مبحث ضمان در کتاب تذکره

-و در کتاب تذکره می فرماید:اگر مضمون له ادّعا کند که ضامن،ضمانت کرده است او را پس از بلوغ و ضامن بگوید:ضمانت کردم تو را قبل از(رسیدنم به)بلوغ(دو صورت دارد):

1-اگر طرفین برای ضمانت وقت(و تاریخی)را تعیین می کنند که احتمال بلوغ ضامن در آن وقت داده نمی شود،قول صبی(یعنی مدّعی الفساد)مقدّم می شود(شاهد و قسم هم لازم نیست).

2-و اگر چنانچه وقتی را معیّن نکنند(و صرفا اختلاف بر سر قبل از بلوغ و بعد از بلوغ باشد) باز قول،قول ضامن است(که مدّعی الفساد است)با قسم خوردنش،و شافعی(از فقهاء عامّه نیز) به همین قول(یعنی مقدّم داشتن قول ضامن)قائل شده است.(چرا؟)

-به دلیل اصل(موضوعی)عدم بلوغ.

-و احمد بن حنبل(یکی دیگر از فقهاء عامّه)می گوید:قول،قول مضمون له(یعنی مدّعی الصّحه)است،چرا که اصل،صحّت فعل و سلامت آن است،چنانکه اگر در شرط مبطلی نیز اختلاف کنند(اصاله الصّحه جاری می شود).

-و تفاوت در اینستکه:آنجا که اختلاف در شرط مفسد باشد در آنجا به دلیل اتفاق طرفین بر اهلیّت در تصرّف(و جامع الشرائط بودن عقدشان)قول مدّعی صحّت مقدّم می شود،زیرا کسی که اهلیّت تصرّف دارد،تصرّف باطل نمی کند،در نتیجه قول،قول مدّعی صحت است چرا که او مدّعی(امری است که مطابق با)ظاهر حال است،و حال آنکه در اینجا در اهلیّت در تصرّف اختلاف دارند و لذا برای کسی که مدّعی اهلیّت است ظاهری نیست تا که بدان استناد کند و اصلی نیست که بدان رجوع نماید.

-و هکذا(حکم)در صورتی که(ضامن)ادّعا کند که ضمانت کردنش پس از بلوغ و قبل از رشد بوده است.

-(پس فاضلین در این مورد متّفق العقیده هستند).

*** تشریح المسائل:

*مراد از(و یظهر هذا من بعض کلمات العلاّمه...الخ)چیست؟