متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 13 صفحه 366

-اینستکه:از کلمات و عبارات علاّمۀ حلّی نیز استفاده می شود که ایشان قائل به تفصیل در مسألۀ موردنظر شده و آن اینستکه:

-اصاله الصّحه پس از استکمال ارکان جاری می شود و لکن قبل از آن جاری نمی شود.

-ایشان در مبحث ضمان از کتاب قواعد فرموده است:ضمانت کودک و نوجوان نابالغ شرعا صحیح نبوده و اشتغال ذمّه نمی آورد اگرچه ولّی طفل به او اجازه دهد،بعد از آن فرموده:

-اگر ضامن و مصمون له اختلاف کرده،ضامن گفت ضمنت و انا صبّی و لذا ضمانت فاسد و فاقد ارزش است و لکن مضمون له گفت:ضمنت و انت بالغ در نتیجه ضمانت صحیح است،قول ضامن به دو دلیل مقدّم است:

*یکی به دلیل اصل حکمی یعنی اصل برائت بدین معنا که:

-ضامن شک دارد که آیا وی از بابت ضمان مشغول الذّمّه شد یا نه؟اصل برائت از ذمّه صادر می شود.

*یکی به دلیل اصل موضوعی یعنی اصل استصحاب بدین معنا که:

-ضامن یک زمانی مطمئنا به سنّ بلوغ نرسیده بود،پس از آن شک می کنیم که آیا حین العقد بالغ شده بود یا نه؟اصل عدم بلوغ جاری می کنیم.

*مراد علامّه از(و لیس لمدّعی الصّحه اصل...الخ)چیست؟

-اینستکه:کسی که مدّعی صحّت ضمانت است و قول مضمون له را مقدّم می دارد نه اصلی به نام اصاله الصّحه دارد که بدان استناد کند و نه ظاهر حال مسلمی دارد که از آن مدد بگیرد.

-برخلاف کسی که مدّعی یک شرط فاسدی در ضمن عقد است،چرا که اصل صحّت ادّعای او را ابطال می کند،ظاهر حال مسلم هم دلالت می کند بر اینکه دو نفر انسان مسلمان بالغ عاقل و کامل تصرف باطل نمی کنند بلکه کاری را انجام می دهند که دارای اثر باشد.

*مراد علامه از(و کذا البحث فی من عرف له حاله جنون...الخ)چیست؟

اینستکه بحث مذکور که در رابطۀ با بلوغ و عدم آن شد در رابطۀ با جنون و عدم آن نیز مطرح است یعنی شخصی که سابقۀ جنون داشته و لکن اکنون بهبودی پیدا کرده و عاقل شده است با دیگری اختلاف کرده بگوید:

-ضمنت و انا مجنون،پس ضمانت من فاقد ارزش بوده و باطل است و لکن مضنون له بگوید: