متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 13 صفحه 377

-پس از مدّتی ادّعا می کند که اوصیت و انا صبّی و لذا وصیّتم فاقد ارزش بوده است.

-وصیّت بنابر یک قول از ایقاعات بوده و یکطرف بیشتر ندارد و لذا:

-اینجا جای ظاهر حال نیست.

-و یا فی المثل:شخص طلبکاری بدهکارش را ابراء کرده است و لکن اکنون مدّعی است که ابرئت و انا صغیر و لذا ابراء من فاقد ارزش بوده است،طرف دیگری هم که در کار نیست،و لذا ظاهر حالی هم در اینجا متصوّر نیست.

نکته:تنها در فرض اخیر است که قبل از استکمال ارکان جای ظاهر حال نیست و لکن در فرض اوّل و دوّم بلامانع است.

*انّما الکلام در چیست؟

-در اینستکه:مسألۀ ضمان که در کلمات و عبارات محقّق و علاّمه آمده بود به چند صورت متصوّر است از جمله:

1-اینکه شخص مزبور به تقاضای فرد مدیون یعنی بدهکار آمده و ضامن شده باشد و لکن اکنون می گوید:ضمنت و انا صغیر.

-در اینصورت به ادّعای این ضامن اعتنا نمی شود،چرا که تنها از یکطرف ظهور حال مسلم وجود دارد و آن اینستکه فرد بدهکار فرد بالغ و عاقلی است که کار باطلی انجام نمی دهد و از یک طفل غیربالغ تقاضای ضمانت نمی کند.

-پس معلوم می شود که از ادم کبیر تقاضای ضمانت کرده است و این ظهور از یکطرف، مستلزم صحّت از طرف دیگر نیز هست.

2-اینکه شخص مزبور به تقاضای فرد بدهکار ضمانت او را نکرده باشد بلکه به خواست و ارادۀ خودش قدم جلو گذاشته و اقدام به ضمانت کرده باشد،مضمون له هم ضمانت او را پذیرفته است و لکن اکنون ضامن ادعا می کند که ضمنت و انا صبیّ.

-در اینصورت نیز به ادّعای ضامن اعتنا نمی شود،چرا که باز هم ظاهر حال از یکطرف جاری است و آن اینکه ظاهر حال فرد طلبکار و مقرض اینستکه او نیز ضمانت بچّه را نمی پذیرد و مرتکب کار باطلی نمی شود.

3-اینکه شخص مزبور به تقاضای مقتضی و با قبول مقرض اقدام به ضمانت کرده است که در