متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 13 صفحه 379

خیار هم جاری است فی المثل:

-اگر ما شک کنیم که چنین شرطی شده است یا نه؟از اصاله عدم الاشتراط استفاده می کنیم.

-خوب جناب محقق این بحث چه ربطی به بحث اصاله الصّحه دارد؟

متن

أنّ هذا الأصل إنّما یثبت صحّه الفعل إذا وقع الشّکّ فی بعض الامور المعتبره شرعا فی صحّته،بمعنی ترتّب الأثر المقصود منه علیه،فصحّه کلّ شیء بحسبه.

مثلا:صحّه الإیجاب عباره عن کونه بحیث لو تعقّبه قبول صحیح لحصل اثر العقد،فی مقابل فاسده الّذی لا یکون کذلک،کالایجاب بالفارسیّه بناء علی القول باعتبار العربیّه،فلو تجرّد الابحاب عن القبول عن القبول لم یوجب ذلک فساد الإیجاب.

فإذا شکّ فی تحقّق القبول من المشتری بعد العلم بصدور الإیجاب من البائع،فلا یقتضی أصاله الصحّه فی الإیجاب بوجود القبول؛لأنّ القبول معتبر فی الهبه أو فی حیث أصاله صحّه العقد.

و کذا لو شکّ فی إجازه المالک لبیع الفضولیّ،لم یصحّ إحرازها بأصاله الصحّه.

و أولی بعدم الجریان ما لو کان العقد فی نفسه لو خلیّ و طبعه مبنیّا علی الفساد،بحیث یکون المصحّح طارئا علیه،کما لو ادّعی بائع الوقف وجود المصحّح له،و کذا الرّاهن أو المشتری من الفضولیّ إجازه المرتهن و المالک.

ترجمه

تنبیه سوّم

(صحّت هر چیزی به حسبه و به اعتبار آثار خودش می باشد)

-این اصل(اصاله الصّحه)اثبات می کند صحّت عمل را در صورتیکه شک در برخی از امور معتبرۀ در صحت آن عمل واقع شود،صحّت به معنای ترتّب اثری که از آن عمل قصد شده است بر خودش،و لذا صحّت هر چیزی به حسبه هست.