متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 13 صفحه 448

غیر بالغ،و ترتّب الاثار المترتّبه علی البیع الصادر عن بالغ؛لأنّ الثانی یقتضی انتقال المال عن البائع،و الأوّل لا یقتضیه،لا أنّه یقتضی عدمه.

ترجمه

تحقیق در مسأله

-اینستکه:اگر ما اصاله الصّحه را از قبیل ظواهر(یعنی امارات ظنیّه)قرار دهیم چنانکه ظاهر کلمات جماعتی،بلکه اکثر علماء چنین است(که ظاهر حال مسلم را به حساب می آورند) اشکالی در مقدّم داشتن اصاله الصّحه بر استصحابات موضوعیّه وجود نخواهد داشت.

-و اگر اصاله الصّحه را از اصول قرار بدهیم دو صورت خواهد داشت:

-اگر مراد از صحّت در این سخن آنها که می گویند:الاصل الصّحه،همان ترتّب اثر باشد،در تقدیم استصحاب موضوعی بر اصاله الصّحه اشکالی وجود ندارد چرا که استصحاب موضوعی زایل کنندۀ آن است.

-و اگر مراد حضرات از صحّت اینستکه:فعل به گونه ای است که اثر بر آن مترتّب می شود بدین معنا که اصل،مشخّص کنندۀ موضوع از جهت ثبوت صحّت حکم برای آن می باشد و نه مطلقا،در تقدیم آن بر استصحاب موضوعی،نظری وجود دارد و آن اینکه:

1-اصالت عدم بلوغ بایع اثبات می کند که آنچه در خارج واقع شده است،بیعی است که از ادم غیربالغ صادر شده است و لذا فساد بر آن مترتّب می شود چنانکه در امثال آن از جمله قیود عدمیّه ای که در موضوعات وجودیّه اخذ شده است.

2-و اصالت حمل(فعل مسلم)بر صحت،اثبات می کند که آنچه در خارج واقع شده بیعی است که از ادم بالغ صادر شده است و لذا صحّت بر آن مترتّب می شود.

-در نتیجه:اصاله الصّحه(که احد الضّدّین را می سازد)با اصالت عدم البلوغ(که سازندۀ ضدّ دیگر است)تعارض کرده،هردو تساقط می کنند،(در نتیجه باقی می ماند اصاله الفساد که سلیما عن المعارض).

-شیخ می فرماید لکن تحقیق در مسأله اینستکه: