متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 13 صفحه 485

-نتیجۀ قرعه چنانکه روشن است با استصحاب در تناقض بوده و تعارض پیش می آید حال بفرمائید که در اینگونه موارد کدامیک از این دو مقدّم است؟استصحاب یا قاعدۀ قرعه؟

*با توجه به روشن شدن محلّ نزاع و قبل از پرداختن به پاسخ سوال مزبور بفرمائید که آیا اصلا مسألۀ قرعه در جائی از قرآن مطرح شده است یا نه؟

*بله،در قرآن در دو قضیّه جریان قرعه مطرح شده است:

1-در بیان احوالات یونس پیامبر(علیه السلام)آنجا که می فرماید:

- وَ إِنَّ یُونُسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِینَ إِذْ أَبَقَ إِلَی الْفُلْکِ الْمَشْحُونِ فَساهَمَ فَکانَ مِنَ الْمُدْحَضِینَ (صافات139/-141)

-یونس(علیه السلام)از پیامبران است،هنگامی که به سوی کشتی پربار گریخت قرعه کشید و قرعه به نام خود او افتاد.

- وَ ما کُنْتَ لَدَیْهِمْ إِذْ یُلْقُونَ أَقْلامَهُمْ أَیُّهُمْ یَکْفُلُ مَرْیَمَ وَ ما کُنْتَ لَدَیْهِمْ إِذْ یَخْتَصِمُونَ (آل عمران40/)

-آنگاه که علمای یهود قلم های خود را انداختند تا معیّن کنند که کدامشان سرپرستی مریم را به عهده بگیرند و بر سر این مسأله اختلاف داشتند،تو ای محمد(صلی الله علیه و آله)نزد آنان نبودی.

*به طرق متعدّد از ائمه علیهم السلام روایت شده است که:

-کلّ مجهول ففیه القرعه،قلت له:انّ القرعه تخطیء و تصیب؟

-قال:کلّما حکم الله به فلیس بمخطیء.

-الحاصل:اصل مشروعیّت قرعه در اسلام جای بحث ندارد.

*پس انما الکلام در چیست؟

-در کمیّت و کیفیّت قرعه است که مباحث فراوانی در این رابطه مطرح است و لکن شیخ به سه نکته در اینجا اشاره نموده که ما به شرح همان سه نکته اکتفاء می کنیم.

*حاصل مطلب در(و مجمل القول فیها:...الخ)چیست؟

-در اینستکه:بالاجماع،قرعه تنها در موضوعات و شبهات موضوعیه از قبیل دوران امر بین خمریّت و خلیّت فلان مایع و...جاری می شود.

*انما الکلام در چیست؟