متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 13 صفحه 486

در اینستکه:آیا اخبار و ادلّۀ قرعه نیز اختصاص به شبهات موضوعیّه دارد و از اوّل شامل مواردی غیر از این مورد نمی شوند یا اینکه ادلّۀ مزبور فی نفسها تعمیم داشته و شبهات حکمیّه را نیز دربر می گیرند منتهی به برکت اجماع که یک دلیل خارجی است تخصیص خورده و به موضوعات اختصاص یافته اند؟

-در پاسخ به این سوال دو قول وجود دارد:

1-مشهور فقها معتقدند که ادلّۀ قرعه از اوّل دربر گیرندۀ احکام نبوده و به هنگام شک در حلیّت و حرمت مثلا شرب توتون نمی توان به قرعه تمسّک نمود.

2-از فرمایشات شیخ استفاده می شود که ادلّۀ قرعه عمومیّت دارد و ظاهر اخبار باب هم همین مطلب را تایید می کند.

*مراد از(فلا بدّ من تخصیصها بها...)چیست؟

-بیان دوّمین نکته در رابطۀ با کم و کیف مسأله قرعه از جمله تعارض آن با هریک از اصول عملیّۀ اربعه است مبنی بر اینکه:

-اگر استصحاب مثلا با قاعدۀ قرعه تعارض نمودند چنانکه در مثال فوق ذکر گردید کدامیک مقدّم اند و نوع این تقدیم چگونه است؟

1-از نظر شیخ استصحاب مقدّم می شود آنهم از باب تخصیص،چراکه:

*ادلّۀ قرعه عمومیّت داشته و شامل شبهۀ موضوعیّه و حکمیّه هردو می شوند چنانکه مواردی را هم که شک حالت سابقه داشته باشد یا نه دربر می گیرند.

*امّا ادلّۀ استصحاب مخصوص شبهاتی است که حالت سابقه داشته باشند.

-بنابراین:نسبت میان این دو دسته از ادلّه،اعمّ و اخصّ مطلق است و قانون در چنین مواردی تقدیم الخاص علی العام است و لذا:

*در مواردی که شکّ ما حالت سابقه ندارد مخصوص قرعه است.

*و مواردی که شک ما حالت سابقه دارد مخصوص استصحاب است.

2-برمبنای مشهور که معتقدند ادلّه و اخبار قرعه از اوّل مخصوص به موضوعات اند باید گفت که نسبت بین این دو دسته از ادلّه عموم و خصوص من وجه لکن در عین حال،استصحاب در مادۀ اجتماع مقدّم است.