متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 13 صفحه 506

الزمان اللاحق،فقوله:«لا تنقض الیقین بالشکّ»یدلّ علی أنّ النّهی الوارد لا بدّ من إیقاءه و فرض عمومه للزمان اللاحق و فرض الشیء فی الزمان اللاحق ممّا ورد فیه النهی أیضا.

فمجموع الروایه المذکوره و دلیل الاستصحاب بمنزله أن یقول:کلّ شیء مطلق حتّی یرد فیه نهی،و کلّ نهی ورد فی شیء فلا بدّ من تعمیمه لجمیع أزمنه احتماله،فیکون الرخصه فی الشیء و إطلاقه.مغیّا بورود النهی،المحکوم علیه بالدوام و عموم الأزمان،فکان مفاد الاستصحاب نفی ما یقتضیه الإصل الاخر فی مورد الشکّ لو لا النهی،و هذا معنی الحکومه،کما سیجیء فی باب التعارض.

و لا فرق فیما ذکرنا بین الشبهه الحکمیّه و الموضوعیّه،بل الأمر فی الشبهه الموضوعیّه أوضح؛لأنّ الاستصحاب الجاری فیها جار فی الموضوع،فیدخل فی الموضوع المعلوم الحرمه.

مثلا:استصحاب عدم ذهاب ثلثی العصیر عند الشّکّ فی بقاء حرمته لأجل الشّکّ فی.

الذّهاب،یدخله فی العصیر قبل ذهاب ثلثیه المعلوم حرمته بالأدلّه،فیخرج عن قوله:«کلّ شیء حلال حتّی تعلم أنّه حرام».

ترجمه

حکومت دلیل استصحاب بر کلّ شیء مطلق حتی یرد فیه نهی

-پس بهتر است که در پاسخ به مطالبی که گذشت گفته شود که:

-دلیل استصحاب(یعنی لا تنقض الیقین...)به منزلۀ توسعه دهنده است برای نهی سابق نسبت به زمان لاحق(که در نتیجه یخرج عن مورد کلّ شیء لک حلال...).

-پس:این سخن امام(علیه السلام)که می فرماید:لا تنقض الیقین بالشّکّ،دلالت می کند بر اینکه ما ناگزیر هستیم از ابقاء نهی وارد،در مرحلۀ قبل و فرض عمومیّت آن برای زمان لاحق،و فرض آن شیء به اینکه در زمان لاحق(یعنی مرحلۀ دوم)نیز از جمله اموری است که در آن نهی وارد شده.

-پس:مجموع این روایتی که ذکر شد و دلیل استصحاب،به منزله اینستکه بگوید:

*هر چیزی مطلق،(یعنی حلال)است،تا اینکه نهی بر آن وارد شود.

*و هر نهی ای که در موردی وارد شود،ناگزیریم از تعمیم و توسعۀ آن برای تمام ازمنۀ