متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 13 صفحه 642

توانائی را باشد.

-در اینصورت همه گفته اند که:المیسور لا یسقط بالمعسور و لذا عبد مزبور باید که همان هشتاد نفر را اکرام نماید چرا که عذری ندارد.

2-اگر مولائی به عبدش بگوید:انقذ کلّ غریق،و به حسب فرض دو نفر در حال غرق شدن باشند و این عبد تنها بر نجات یکی از آن دو قادر باشد و نه هردو،باز هم به حکم عقل اگر پای اهمّ و مهم در میان نباشد مخیّرا یکی از آن دو را باید نجات دهد و چنانچه یکی اهمّ از دیگری باشد معیّنا باید همان را که مقدور است نجات دهد.چرا که باز هم المیسور لا یسقط بالمعسور.

3-اگر شارع به ما بفرماید:اعمل بکلّ خبر و ما دو یا چند خبر داشته باشیم و لکن در اثر تعارضی که بین آن دو خبر و یا چند خبر وجود دارد نتوانیم به همه آنها عمل کنیم،نباید که از خیر همه آنها بگذریم بلکه باید به مقدار میسور عمل کنیم چرا که المیسور لا یسقط بالمعسور.

-حال نسبت به استصحاب نیز می گوئیم:اعمل بکلّ استصحاب.و لذا:

-در مرحلۀ اوّل اگر مقدور بود باید به هردو عمل می کردیم لکن حالا که عمل به هردو در اثر معارضه غیرمقدور است باید به احدهما عمل کنیم چرا که حق نداریم که هردو را طرح کرده و قائل به تساقط شویم چونکه المیسور لا یسقط بالمعسور.

*مراد از شیخ از(و یندفع هذا التّوهم بانّ...الخ)چیست؟

-پاسخ به توهّم فوق الذکر است مبنی بر اینکه:عدم تمکّن مکلف از عمل به هردو استصحاب:

1-به خاطر اینستکه مقتضی عمل در هردو موجود است و دلیل هردو را بطور مساوی در برمی گیرد و لذا مکلف از انجام هردو عاجز شده و نمی تواند که به هردو مصلحت برسد،لکن به یکی از آن دو دسترسی دارد.

-در اینصورت بله،باید گفت که المیسور لا یسقط بالمعسور و هرسه موردی که در بالا ذکر گردید از همین قبیل اند.چرا؟

-زیرا ملاک حکم و مصلحت آن در همۀ افراد جداجدا موجود است و چنانچه مکلّف قادر باشد باید که همۀ افراد را انجام بدهد،لکن اکنون که از انجام همه عاجز است باید که آنچه میسور اوست را انجام دهد.