متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 13 صفحه 670

-وکیل هم که رفته و جاریه خریده و آورده است،حال:

-وکالت در شراء عبد و عدم وکالت در شراء عبد اثری ندارد چه موکّل او را در این مورد وکیل کرده باشد یا نه؟چونکه وکیل عبدی نخریده است.

-امّا وکالت در شراء جاریه و عدم وکالت در شراء جاریه اثر دارد،چرا که وکیل رفته و جاریه خریده است،و لذا:

-اگر وکّله فی شراء الجاریه،فعقده صحیح و ان لم یوکّله فعقده فاسد.

-پس:یکطرف اثر دارد و طرف دیگر فاقد اثر است و لذا:

-اصل را در آن طرفی که دارای اثر است جاری کرده می گوید:الاصل عدم توکیل فی شراء الجاریه،پس عقد او فاسد است.

-اصالت عدم توکیل در شراء العبد هم که فاقد اثر بوده و لا یجری،یعنی که لا تنقض الیقین شامل اصلی که اثر بر آن مترتّب نیست،نمی شود.

*و یا فی المثل:دو نفر اختلاف دارند که آیا عقدی که بین آنها واقع شده،دائمی بوده یا منقطع؟

-زنی را به ازدواج خود درآورده،بعد بین آنها نزاع پیدا شده بر اینکه یکی می گوید دائمی بوده و دیگری می گوید منقطع بوده است.

-خوب دائم و منقطع یک سری آثار مشترکه دارند از جمله حلیه المباشره.

-در اینگونه امور شکّی بوجود نمی آید که آیا بر هم حلال اند یا نه؟بلکه قطعا بر هم حلال اند چه دائم باشد چه منقطع.

-شکّی که پیش می آید نسبت به آثار مختصّۀ هریک از این دو عقد است مثل ارث بردن، منتهی این اثر مختصّه در جانب عقد دائم وجود دارد و نه در جانب عقد منقطع و لذا اصالت عدم عقد منقطع تعارض نمی کند با اصالت عدم عقد دائم.چرا؟

-زیرا اصالت عدم عقد منقطع اثر ندارد تا اصل در آن جاری شود،اصلا لا تنقض شامل آن نمی شود،بلکه شامل طرف دائم می شود.

-پس:اگر عقد دائم بوده مسألۀ ارث مطرح می شود و الا اگر منقطع بوده باشد ارث نمی برد.

-اصل در اینجا عدم تحقّق عقد دائم است فلاترث،که ارثی وجود ندارد.