متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 13 صفحه 671

و یا فی المثل:زیدی به عمری ضربه ای وارد می کند.پس از مدّتی مجنیّ علیه می میرد.

-جانی می گوید که عمر در اثر ضربۀ من نمرده است بلکه سم خورده و مرده،و لذا من ضامن دیه نیستم.

-ولیّ مجنیّ علیه ادعا می کند که او در اثر ضربۀ تو مرده است و لذا ضامن دیۀ او هستی.

-در اینجا اگرچه دو استصحاب به نظر می آید یکی استصحاب عدم شرب سمّ و یکی استصحاب عدم سرایت ضربه،و لکن استصحاب عدم شرب سم اثری ندارد،یعنی که شرب سم و عدم شرب سم فاقد اثر است.

-اثر در اینجا از آن مات بالسّرایه او بدون السّرایه و لذا یک اصل جاری می شود به نام اصالت عدم سرایت.

به عبارت دیگر می گوئیم:اصل اینستکه این ضربه سرایت نکرده است پس جانی ضامن دیه نیست.

-البته راه دیگری هم در اینجا وجود دارد که همین نتیجه را می دهد که لازم است به خود شرح مراجعه نمایید.

متن

و لک أن تقول بتساقط الأصلین فی هذه المقامات و الرجوع إلی الاصول الاخر الجاریه فی لوازم المشتبهین،إلاّ أنّ ذلک إنّما یتمشّی فی استصحاب الامور الخارجیّه،أمّا مثل أصاله الطهاره فی کلّ من واجدی المنیّ فإنّه لا وجه للتساقط هنا.

ثمّ لو فرض فی هذه الأمثله أثر لذلک الاستصحاب الاخر دخل فی القسم الأوّل إن کان الجمع بینه و بین الاستصحاب مستلزما لطرح علم إجمالیّ معتبر فی العمل،و لا عبره بغیر المعتبر،کما فی الشبهه الغیر المحصوره.و فی القسم الثانی إن لم یکن هناک مخالفه عملیّه لعلم إجمالی معتبر.

فعلیک بالتأمّل فی موارد اجتماع یقینین سابقین مع العلم الإجمالیّ-من عقل أو شرع أو غیرهما-بارتفاع أحدهما و بقاء الاخر.