متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 14 صفحه 264

ترجیح بین خبرین متعارضین، به سبب وجود این مرجّحات، بنابراین آن اشکالات، این ظهور، بلکه صراحت را دفع نمی کند.

- بله، بر این مطلب اشکالاتی در ترتّب مرجّحات نسبت به هم وجود دارد. ظاهر روایات نشانگر مقدم بودن ترجیح از جهت صفات راوی بر مرجح از جهت شهرت دارد. با وجود اینکه علمای قدیم و جدید عکس این مطلب عمل کرده اند (بنابر روایت مرفوعه ای که خواهد آمد) زیرا علمای قدیم در هنگام تعارض مشهور و شاذ به صفات راوی اصلا نگاه نمی کنند.

راوی در صورتی که افقه و اصدق و اورع باشد روایت او ترجیح دارد بر روایات مشهور بین روات بخاطر اینکه از جهت فقه و ورع او ضرری بر روایات مشهوره وارد نمی کند - مثل اینکه صدور روایت از روی تقیه باشد - یا تأویلی که غیر آن بر آن آگاه نمی باشد به دلیل کمال فقاهت وی و آگاهی او بر دقایق امور و جهت های صدور. بله، صرف اصدق بودن و اورع بودن راوی تا زمانی که افقهیت وی بر آن منضمّ نشود موجب ترجیح آن نمی شود.

***

تشریح المسائل

- در رابطۀ با تراجیح اخبار و روایاتی است که در ارتباط با متعارضین از جانب حضرات ائمه علیهم السّلام صادر شده اند و راه علاج متعارضین را به ما نشان می دهند و لذا از آنها به اخبار علاجیّه تعبیر می شود.

- مجموعه روایاتی که مرحوم شیخ در این رابطه نقل فرموده است، چهارده روایت است که به ترتیب مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت.

- حدیث اوّل مقبولۀ عمر بن حنظله است که آن را مشایخ سه گانۀ شیعه یعنی مرحوم کلینی، شیخ صدوق و شیخ طوسی رحمهم اللّه در کتب اربعه و به سند خود از عمر بن حنظله از امام صادق علیه السّلام نقل کرده اند.

* این حدیث شریف بطور کلّی دارای دو بخش است:

* بخش اوّل پیرامون حکومت و قضاوت بوده و اینکه شیعیان در اینگونه مسائل به چه کسی باید مراجعه کنند.

* بخش دوّم آن پیرامون روایت و مرجّحات احد الحدیثین بر دیگری صحبت کرده است.

* مراد شیخ از (و هذه الرّوایه الشّریفه و ان لم تخل عن الاشکال... الخ) چیست؟

- اینستکه: اگرچه در این حدیث شریف یک سلسله اشکالاتی به چشم می خورد، و لکن این اشکالات به هدف اصلی ما از این استدلال صدمه ای نمی زند.

* هدف اصلی چیست؟

- اینستکه: به متعارضین که رسیدیم، در گام اوّل باید دقت کرده ببینیم کدام راجح و کدام مرجوح