متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 14 صفحه 312

متن و لعلّه ترک التّرجیح بالأعدلیّه و الأوثقیّه؛ لأنّ التّرجیح بذلک مرکوز فی أذهان الناس، غیر محتاج إلی التّوقیف.

و حکی عن بعض الأخباریین: أنّ وجه إهمال هذا المرجّح کون أخبار کتابه کلّها صحیحه.

و قوله: «و لا نعلم من ذلک إلاّ أقلّه»، إشاره إلی أنّ العلم بمخالفه الرّوایه للعامّه فی زمن صدورها أو کونها مجمعا علیها قلیل، و التعویل علی الظنّ بذلک عار عن الدّلیل.

و قوله: «لا نجد شیئا أحوط و لا أوسع... الخ» أمّا أو سعیّه التّخییر فواضح، و أمّا وجه کونه أحوط، مع أنّ الأحوط التّوقّف و الاحتیاط فی العمل، فلا یبعد أن یکون من جهه أنّ فی ذلک ترک العمل بالظّنون التی لم یثبت التّرجیح بها، و الإفتاء بکون مضمونها هو حکم اللّه لا غیر، و تقیید إطلاقات التّخییر و التّوسعه من دون نصّ مقیّد. و لذا طعن غیر واحد من الاخباریّین علی رؤساء المذهب - مثل المحقّق و العلامه - بأنّهم یعتمدون فی الترجیحات علی امور اعتمدها العامّه فی کتبهم، ممّا لیس فی النّصوص منه عین و لا أثر.

قال المحدث البحرانی فی هذا المقام من مقدّمات الحدائق:

إنّه قد ذکر علماء الاصول من التّرجیحات فی هذا المقام ما لا یرجع أکثرها إلی محصول، و المعتمد عندنا ما ورد من أهل بیت الرّسول صلّی اللّه علیه و اله، من الأخبار المشتمله علی وجوه التّرجیحات(1) ، انتهی.

ترجمه

توضیح کلام مرحوم کلینی:

- شاید دلیل اینکه ایشان، ترجیح بواسطۀ اعدلیّت و اوثقیّت را ترک گفته است، این باشد که: ترجیح بواسطۀ این مرجّحات برای اذهان ارتکازی (یعنی بسیار واضح و روشن بوده است و لذا نیازمند به اعلان و بیان نمی باشد.

- و از بعضی از اخباریین (صاحب حدائق) حکایت شده است که وجه اهمال آقای کلینی در رابطۀ با این مرجّح اینستکه: تمام اخبار کتاب ایشان (از نظر خودشان)، صحیحه (یعنی مقطوع الصدور و از ناحیۀ ائمه علیهم السّلام) است. و لذا:

- (وقتی همه این اخبار را از ناحیۀ ائمه علیهم السّلام می داند، دیگر اعدل و غیر اعدل وجهی ندارد)

- و این سخن مرحوم کلینی که فرمود: ما علم به این مرجحات (مثل موافقت با کتاب و...) نداریم مگر اندکی، اشاره است به اینکه علم ما به اینکه این روایت در زمان صدور مخالف با عامه و یا که مجمع علیها