متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 14 صفحه 331

روایتی مطابق با آن نباشد و یا که باشد و لکن مدرک و مستند فتوای مشهور آن روایت نباشد.

- پس: نفس فتوی شهرت دارد.

* با توجّه به مطلب فوق مراد از شهرت و شذوذ در اخبار علاجیّه چیست؟

- شهرت و شذوذ روائی است و نه عملی.

* انما الکلام در اینجا در چیست؟

- در اینستکه: منظور ائمه علیهم السّلام اینستکه: باید بر طبق حدیثی که مشهور و معروف است و همه آن را می شناسند و آن را نقل کرده اند، عمل شود و آن را مقدم بدارند.

* دلیل اینکه شهرت عملی مراد نیست چیست؟

- اینستکه: راوی در فراز بعدی چنین فرض کرده است که: یابن رسول اللّه صلّی اللّه علیه و اله اگر هر دو حدیث مشهور بود چه باید کرد؟

- روشن است که مراد نمی تواند شهرت عملی باشد، چرا که در آن واحد نمی شود که مشهور هم به شهرت عملی فتوی دهند و هم به آنکه معارض با آن است بلکه إلاّ و لا بدّ وقتی یک طرف شهرت عملی داشته باشد، طرف دیگر شذوذ عملی خواهد داشت.

- و امّا شهرت روائی هم بلا مانع است و هر دو طرف می توانند که دارای چنین شهرت باشند در عین حال که معارض هم هستند.

- این بود معنای مشهور و مجمع علیها.

* مراد از (لا ریب فیه...) چیست؟

ظاهر اطلاق تعبیر اینستکه: لا ریب فیه من جمیع الجهات یعنی که قطعی الصّحه بوده و از هر جهت شک بردار نیست، چه از جهت متن و چه از جهت دلالت و چه از جهت صدور.

* آیا همین ظاهر مراد است؟

- به چند دلیل خیر، از جمله:

1 - اینکه اگر مشهور، لا ریب فیه به این معنا بود که ذکر شد، حتما شاذ، فیه ریب نبود، بلکه لا ریب فی بطلانه بود.

- روشن است که لا ریب فی صحته با لا ریب فی بطلانه تعارض نمی کنند پس چگونه می شود که در کلام امام فرض شود؟

2 - اینکه راوی فرض نمود که اگر هر دو مشهور و مجمع علیه بودند چه کنیم؟ باز ممکن نیست که مراد این باشد که اگر هر دو متعارض مما لا ریب فی صحته بود چه کنیم؟ چرا؟

زیرا که این جمع بین متنافیین و قطع به متناقضین است، پس اطلاق کلام مراد نمی باشد.