متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 14 صفحه 410

متعبّد بدان کرده آن را قبول کرده و بدان عمل می کنیم. به شما خواهیم گفت:

- هیچ مانعی وجود ندارد از اینکه شارع ما را به بعض مضمون خبر یعنی مادّۀ افتراق متعبّد کرده و حکم به صدور آن نماید و نسبت به بعض دیگر مضمون خبر یعنی مادّۀ اجتماع متعبّد نسازد و حکم به عدم صدور آن نماید که هر دو هم روی دلیل است، هم آن تعبّد به صدور که بر اساس ادلّۀ اوّلیّه یعنی ادلّۀ حجیّت خبر واحد است، و هم این عدم تعبّد به صدور و یا تعبّد به عدم صدور که بر اساس ادلۀ ثانویّه یعنی اخبار علاجیّه است.

- و جمع بین ادلّۀ اوّلیّه و ثانویه نیز ایجاب می کند که نسبت به مادّۀ افتراق متعبّد به صدور باشیم و لکن نسبت به مادّۀ اجتماع چنین تعبّدی نباشد.

- پس استبعاد شما بر مبنای اوّلی است کما هو المشهور و نه بر مبنای دوّمی.

* مراد شیخ از (و کیف کان... الخ) چیست؟

- اینستکه: استبعاد مذکور صحیح باشد یا نه، باید گفت که ترک این تفصیل از خود تفصیل وجیه تر است، چرا که تفصیل مبتلای به اشکال گردید منتهی خود تفصیل از اهمال مرجّحات بطور مطلق که قول اوّل بود و می گفت در ظاهرین هم مثل نصّ و ظاهر و اظهر و ظاهر جای جمع دلالی است و تا زمانی که جمع ممکن باشد نوبت طرح نیست، وجیه تر است، چرا؟

- زیرا که قول اوّل برخلاف سیرۀ مستمرّۀ فقهاء است، چرا که فقهاء در اینگونه موارد به ترجیح مراجعه می کنند.

- نکته: تا به اینجا ضمن بیان اشکالات وجه اوّل قول به تفصیل هم ابطال گردید.