متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 14 صفحه 419

متن و قد یظهر من بعض الفرق بین العامّ و الخاصّ و الظّاهر فی الوجوب و النّصّ فی الاستحباب و ما یتلوهما فی قرب التّوجیه، و بین غیرهما ممّا کان تأویل الظّاهر فیه بعیدا، حیث إنّه - بعد نفی الإشکال عن الجمع بین العامّ و الخاصّ و الظّاهر فی الوجوب و النّصّ فی الاستحباب - استشکل الجمع فی مثل ما إذا دلّ دلیل علی أنّ القبله أو مسّ باطن الفرج لا ینقض الوضوء، و دلّ دلیل آخر علی أنّ الوضوء یعاد منهما، و قال:

«إنّ الحکم بعدم وجوب الوضوء فی المقام مستند إلی النّصّ المذکور، و أمّا الحکم باستحباب الوضوء فلیس له مستند ظاهر، لأنّ تأویل کلامهم لم یثبت حجّیته إلاّ إذا فهم من الخارج إرادته، و الفتوی و العمل به محتاج إلی مستند شرعیّ، و مجرّد أولویّه الجمع غیر صالح»(1)

ترجمه

قول سوّم یا مذهب تفصیل:

- و گاهی از بعضی (مثل مرحوم بهبهانی) ظاهر می شود (یا تفصیل):

توافق بهبهانی در دو مورد ذیل با ما

1 - بین عام و خاص (که قسم اوّل بود، مثل: اکرم العلماء و یحرم اکرام العالم الفاسق، که ظاهر را توجیه و حمل بر نصّ می کنند.)

2 - و بین ظاهر در وجوب، و نصّ در استحباب (یعنی متباینین، مثل: اغتسل یوم الجمعه و یستحبّ غسل الجمعه، که اغتسل را حمل بر استحباب و با نص جمع می کنند)، و مواردی که در قرب توجیه تالی تلو این موارداند.

مخالفت بهبهانی در مورد ذیل با ما

3 - و بین غیر از دو مورد فوق الذکر، از مواردی که تأویل ظاهر در آن بعید است (مثل: اغتسل یوم الجمعه و لا بأس بترک غسل الجمعه، که ما اغتسل را حمل بر استحباب کرده و با دیگری جمع نمودیم).

- چرا که ایشان پس از نفی اشکال از جمع میان عام و خاص، و ظاهر در وجوب و نص در استحباب، اشکال کرده است بر جمع در مثل آنجایی که:

1 - یک روایت دلالت دارد بر اینکه بوسیدن (زن) یا مسّ فرج، وضو را نقض نمی کند.

2 - روایت دیگر دلالت دارد بر اینکه: وضوء در اثر بوسه و مسّ فرج اعاده می شود، و فرمود:

کلام مرحوم بهبهانی:

اشاره

- حکم به عدم وجوب وضوء در این مقام، مستند به روایت مذکور است (که می گوید در قبله و مسّ،