متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 13

*چه دلائلی بر این اولویّت وجود دارد؟

- ادلّۀ فراوانی از جانب قدما و متأخرین در جهت این اولویّت ذکر شده است که به صورت اختصار به برخی از آنها اشاره می شود:

1 - التّخصیص شایع و النّسخ نادر، و الظّنّ یلحق الشّیء بالاعمّ الاغلب.

2 - التّخصیص دفع و النّسخ رفع، و الدّفع اسهل من الرّفع فیرتکب.

3 - التّخصیص خیر من المجاز، و المجاز خیر من النّسخ، و خیر الخیر خیر، فالتّخصیص خیر من النّسخ.

*مراد ایشان از من غیر فرق بین ان یکون احتمال المنسوخیّه فی العام او فی الخاص... چیست؟

- در ضمن نکته اوّل مورد بحث قرار گرفته و تبیین گردید و لذا از تکرار مطلب خودداری می شود.

*مراد از و قد وقع الخلاف فی بعض الصور... الخ چیست؟

- این نیز در ضمن نکتۀ اوّل بیان گردید فراجع.

*مراد از و کیف کان،... الخ چیست؟

- این نیز در ضمن نکتۀ سوّم بیان گردید فراجع.

*مراد از و امّا ارتکاب کون الخاصّ کاشفا عن قرینه... الخ چیست؟

- دفع یک دخل و به تعبیر دیگر پاسخ به یک سؤال مقدّر است که تقدیرش چنین است:

- چه مانعی دارد که بگوئیم: خاص وارد شده پس از زمان حاجت نیز حمل بر تخصیص می شود و نه نسخ، منتهی به این شکل که ملتزم شویم به اینکه: در واقع از همان روز اوّل که خطاب عام از مولی صادر شد، قرینه بر تخصیص به همراه داشت و اهل عصر نزول و صدور خطاب، به آن قرینه بر تخصیص به همراه داشت و اهل عصر نزول و صدور خطاب، به آن قرینه مطلع شده و بر طبق آن عمل نمودند و لکن پس از مدّتی آن قرینه ناپدید شد و افراد اعصار متأخره گمان کردند که در واقع قرینه ای نبوده است و هر آنچه که از ظاهر خطاب به ذهن می آید مراد واقعی است. و لکن با آمدن مخصّص منفصل این گمانها باطل گردیده و کشف شد که در واقع قرینه ای بوده است.

- پس: باز هم حمل بر تخصیص می شود و نه نسخ، چه می فرمائید؟

- شیخنا در پاسخ به این مطلب می فرماید:

- اوّلا: این احتمال خلاف اصل است چرا که اصل، عدم القرینه است.

- ثانیا: بحث ما در متعارضین، در فرضی است که چنین احتمالی وجود نداشته باشد بلکه ما باشیم و همین ظواهر، و الاّ با وجود این احتمال از مفروض خود جدا شده ایم.

ثالثا: اشکال دیگری در آن وجود دارد که در قالب متن بعدی بیان خواهد شد.