متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 135

3 - در جایی که خاص اوّل، مخصّص متصل لفظی است، و خاص دوّم هم مخصّص منفصل لفظی است.

*در کدامیک از این موارد نزاع و اختلاف وجود دارد؟

- در آن موردی که خاص اوّلی منفصل لبّی است. و لذا:

1 - در آن موردی که هردو خاص وارده منفصل لفظی هستند، نزاعی وجود ندارد یعنی که نراقی نیز مثل مشهور هردو خاص را بطور یکجا مخصّص آن عام قرار می دهد.

2 - در آن موردی هم که خاص اوّل متصل لفظی است، باز نزاعی وجود ندارد، یعنی نراقی هم مثل مشهور، عام را بوسیلۀ آن خاص متصل لفظی تخصیص می زند، سپس تخصیص خوردۀ آن را با آن خاص دوّم که منفصل لفظی است مورد سنجش قرار می دهد.

- پس: نزاع در آنجایی است که خاص اوّلی منفصل لبّی است، یعنی:

- یک دلیل عام لفظی می گوید: اکرم العلماء

- پس از چندی یک دلیل خاصّ لبّی قائم شده است بر اینکه: اکرام علمای فاسق واجب نیست.

- دوباره یک دلیل خاص منفصل لفظی هم آمده که: لا تکرم النحویّین، نحویین را اکرام نکن.

- در اینجا مرحوم نراقی به دنبال اینستکه: این مورد را ملحق کند به آن موردی که مخصّص اوّلی متصل لفظی است و لذا می گوید:

- همانطور که در آن موردی که خاص اوّلی منفصل لفظی است، همه قبول دارند که باید عام را به آن مخصّص منفصل لفظی تخصیص زد و سپس آن را با خاص دوّم مورد سنجش قرار داد.

- در این مواردی هم که خاص اوّلی لبّی است، باید عام را بوسیلۀ آن تخصیص زد و سپس عام تخصیص خورده را با خاص دوّم مورد سنجش قرار داد.

- مشهور در پاسخ به این سخن نراقی می گویند:

- خیر این مورد هم ملحق به آن موردی است که خاص اوّلی منفصل لفظی است یعنی که باید عام را بطور یکجا با این دو خاصّی که منفصل لفظی هستند تخصیص زد.

- به عبارت دیگر مشهور می گوید:

1 - درست است که این خاص منفصل لبّی است، لکن بفرمائید که کی آمده است؟

- خواهید گفت که پس از مدتها که برای آن عام ظهور در عمومیّت پیدا شده بود.

- بنابراین با آمدن این مخصّص لبّی هم، عام همچنان به ظهور اوّلیّه خودش باقی است در نتیجه نسبتش با این مخصّص عوض نمی شود. بلکه بطور قهری نسبتش با آن محفوظ و عام و خاص مطلق است.