متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 159

اینستکه: بلکه مشهور اصولیین در باب مرجّحات، حتی منطوق و مفهوم و خاص و عام و مطلق و مقیّد و... را نیز آورده اند که منطوق و خاص و مقیّد، اقوی است و یقدّم القوی علی الضعیف با اینکه اینها از مرجّحات دلالیّه هستند و اصولا از محلّ بحث ما خارج و داخل در جمع دلالی هستند.

*وجه عدول شیخنا از تقسیم مشهور تا زمان خودش چیست؟

- اینستکه: تقسیم مشهور ناقص بوده است چونکه شامل مرجّحات خارجیّه مثل شهرت فتوائی، موافقت کتاب، موافقت سنّت، موافقت اصل و... نمی شود چون این امور نه محلّشان سند روایت است و نه متن و مربوط به هیچیک از این دو نمی باشند.

- پس تقسیم مشهور جامع نمی باشد، لکن تقسیم شیخ جامع است بخاطر اینکه شامل مرجّح مضمونی همۀ امور مذکور می باشد چنانکه در اوّل مقام چهارم گذشت.

*حاصل سخن شیخنا از و نحن نذکر إن شاء اللّه تعالی نبذا من القسمین... الخ چیست؟

اینستکه: در این مقام متعرّض برخی از مرجّحات سندیّه و متنیّه ای می شویم که مشهور متعرّض آنها شده، و آنها را بیان می کنیم.

- البته، به دنبال ذکر یک یک مرجّحات سندی و متنی که مشهور آورده اند نیستیم بلکه درصدد استقصاء و به نهایت رساندن بحث هستیم.

- امّا قبل از ورود به بحث مرجّحات مزبور به ذکر یک میزان و ضابطۀ کلّی می پردازیم که تمام موارد مذکور و غیرمذکور را دربربگیرد و آن اینستکه:

- هر عاملی که سبب اقربیّت احد الحدیثین الی الواقع و الصدق باشد، مرجّح است، چه منصوصه باشد و چه غیر منصوصه و چه از مواردی باشد که در کتب مفصّله ذکر شده باشد یا نه.