متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 160

متن (المرجّحات السندیّه)

أمّا التّرجیح بالسّند، فبامور:

منها: کون أحد الرّاویین عدلا و الآخر غیر عدل مع کونه مقبول الرّوایه من حیث کونه متحرّزا عن الکذب.

و منها: کونه أعدل. و تعرف الأعدلیّه إمّا بالنّصّ علیها، و إمّا بذکر فضائل فیه لم تذکر فی الآخر.

و منها: کونه أصدق مع عداله کلیهما. و یدخل فی ذلک کونه أضبط.

و فی حکم التّرجیح بهذه الامور، أن یکون طریق ثبوت مناط القبول فی أحدهما أوضح من الآخر و أقرب إلی الواقع؛ من جهه تعدّد المزکّی أو رجحان أحد المزکّیین علی الآخر. و یلحق بذلک التباس اسم المزکّی بغیره من المجروحین، و ضعف ما یمیّز المشترک به.

و منها: علوّ الإسناد؛ لأنّه کلّما قلّت الواسطه کان احتمال الکذب أقلّ. و قد(1) یعارض فی بعض الموارد بندره ذلک، و استبعاد الإسناد لتباعد أزمنه الرّواه، فیکون مظنّه الإرسال. و الحواله علی نظر المجتهد.

ترجمه

مرجّحات سندیّه

اشاره

- امّا ترجیح بوسیلۀ سند (به عنوان مقوّی صدور) به سبب چند امر است:

1 - عدالت:

- از جملۀ این مرجّحات: عادل بودن یکی از دو راوی و غیرعادل بودن راوی روایت دیگر است، و لکن از حیث اینکه ثقه و متحرّز از دروغ بوده، روایتش مورد قبول اصحاب است.

2 - اعدلیّت:

- و از جملۀ این مرجّحات: اعدل بودن (راوی یکی از دو خبر) است، که (این اعدلیّت) یا به سبب ورود نصّ علمای رجال بر آن شناخته می شود و یا به سبب ذکر فضائلی است که در او بوده است و لکن در رابطۀ با آن دیگری ذکر نشده است.

3 - اصدقیّت:

- و از جملۀ این مرجّحات، اصدق بودن (یکی از دو) راوی است در صورتی که هردو عادل هستند، و این مطلب، داخل است در محدودۀ اضبط بودن (یعنی قویّ الحافظه بودن) او.

- و در حکم ترجیح به این امور است، اینکه طریق ثبوت مناط قبول در یکی از آن دو، واضح تر از آن