متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 186

1- (1) - مثل مقبوله ابن حنظله و مرفوعه زراره، المتقدّمتین فی الصفحه 57 و 62.

2- (2) - الوسائل 83:18، الباب 9 من أبواب صفات القاضی، الحدیث 23.

3- (3) - فی المصدر: «خالف علیه الأمّه إلی غیره».

4- (4) - الوسائل 83:18، الباب 9 من أبواب صفات القاضی، الحدیث 24.

نماز صبح مثلا دو رکعت است) بدست می آید.

- و از کلمات مرحوم محقّق روشن می شود که او همین وجه اوّل را از کلمات شیخ طوسی استظهار کرده است.

طریقی بودن مخالفت با عامّه

* وجه دوّم: اینکه رشد و هدایت در مخالفت با آنها است (چرا که ذکر علّت می کند و لذا مخالفت با عامه بالعرض و برای رسیدن به واقع است یعنی که مطلوبیّت ذاتی ندارد).

چنانکه در بسیاری از اخبار متقدّمه (مثل مقبوله) و روایت علی بن اسباط به این (علّت) تصریح شده است به اینکه:

- می گوید: به حضرت رضا علیه السّلام عرض کردم: امری پیش می آید که ناچار از شناخت حکم آن هستم.

- حضرت فرمودند: نزد فقیه شهر (از فقهای اهل سنّت) برو و از او دربارۀ امر خود استفتاء کن.

- پس: وقتی که به حکمی فتوی داد، برخلافش عمل کن چرا که حق در خلاف آنان است.

- و امّا صریح تر از خبر مذکور، خبر ابی اسحاق ارجائی است که می گوید:

- امام صادق علیه السّلام فرمود: آیا می دانی چرا شما شیعیان را امر می کنیم که برخلاف آنچه عامّه می گویند عمل کنید؟ گفتم نمی دانم.

- فرمود علیه السّلام: اینستکه: امام علی علیه السّلام که درود خدا بر او باد در هر مسأله ای که حضرت حکم خدا را بیان می کردند، امّت با او مخالفت می نمودند، بخاطر اینکه حرف ایشان را ابطال کنند. و لذا در رابطۀ با اموری که حکم آن ها را نمی دانستند از ایشان سوال می کردند، پس وقتی که حضرت فتوی به حکمی می دادند از پیش خود ضدّی برای آن می تراشیدند تا که حق را بر مردمان بپوشانند.

- نکته: (این دو روایت نیز مؤید طریقی بودن مخالفت با عامّه است.)