متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 213

متن فتلخّص ممّا ذکرنا: أنّ التّرجیح بالمخالفه من أحد وجهین - علی ما یظهر من الأخبار -:

أحدهما: کونه أبعد من الباطل و أقرب إلی الواقع، فیکون مخالفه الجمهور نظیر موافقه المشهور من المرجّحات المضمونیّه، علی ما یظهر من أکثر أخبار هذا الباب.

و الثّانی: من جهه کون المخالف ذا مزیّه: لعدم احتمال التّقیّه. و یدلّ علیه ما دلّ علی التّرجیح بشهره الرّوایه معلّلا بأنّه لا ریب فیه، بالتّقریب المتقدّم سابقا.

و لعلّ الثّمره بین هذین الوجهین تظهر لک فی ما یأتی إن شاء اللّه تعالی.

ترجمه

خلاصه آنچه گفتیم:

- پس آنچه را که ما (پس از قبول وجه دوّم و چهارم) گفتیم خلاصه کن در اینکه:

- ترجیح به (سبب) مخالفت با عامّه، بنابر آنچه که از اخبار بدست می آید، از ناحیۀ یکی از دو وجه ذیل است:

* وجه اوّل از دو وجه مذکور (که برابر با قول دوّم است) اینکه ترجیح به مخالف، بخاطر اینستکه ابعد از باطل و اقرب به واقع است.

- پس: مخالفت با عامّه (که مرجّح صدوری دارد) مثل موافقت شهرت فتوائیه از مرجّحات مضمونیّه است، بنابر آنچه که از اکثر اخبار این باب بدست می آید (که مضمون و مفاد خبر مخالف عامّه قوی تر است از خبر موافق با عامّه و لذا به عنوان مرجّح مضمونی، خبر مخالف را مقدّم می داریم).

* و امّا وجه دوّم (که برابر با قول چهارم است)، به جهت اینستکه: مخالف با عامّه بخاطر عدم احتمال عدم تقیّه در آن دارای مزیّت است، (مضافا بر اینکه ریبش نسبت به خبر موافق عامّه کم تر است و لذا برگشت آن به مرجّح صدوری است) و لذا دلالت می کند بر این مرجّح مخالف (یعنی مرجّح جهت صدوری) آن دلیلی که دلالت می کند بر ترجیح به شهرت روایت، در حالیکه آن مشهور معلّل شده است به اینکه لا ریب فیه است.

- و باشد که ثمرۀ میان این دو وجه در آنچه که در آینده می آید برای شما روش شود، ان شاء اللّه.

***

تشریح المسائل

*حاصل سخن شیخنا در و من هنا یظهر انّ ما ذکرنا من الوجه فی رجحان الخبر المخالف مختصّ

بالمتباینین... الخ) چیست؟

- اینستکه: از مطالبی که در پاسخ به جناب محقق و مرحوم صاحب معالم دادیم روشن شد که بحث