متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 216

تلخیص المطالب

*جهت یادآوری بفرمائید که مرجّحات غیر دلالیّه بر چند قسم اند؟

- بر سه قسم اند: 1 - صدوری 2 - وجه صدوری 3 - مضمونی

به عبارت دیگر:

- بعضی از مرجّحات صدور روایت را تقویت می کنند.

- بعضی از مرجّحات وجه صدور روایت را تقویت می کنند.

- بعضی از مرجّحات هم مضمون روایت را تقویت می کنند.

*انما الکلام در چیست؟

در اینستکه: به دو نحو و یا دو جور می شود این مرجّحات را تقسیم کرد:

* یکی به نحو مذکور که گفته شد: صدوری، جهتی و مضمونی.

* یکی هم به این نحو که بگوئیم: سندی، متنی و خارجی.

- منتهی همان مطالبی که در تقسیم بندی به نحو اوّل ذکر شد، عینا در تقسیم به نحو دوّم هم می آید و بالعکس، و لذا فرقی ندارند.

*پس فرق بین این دو نحو از تقسیم چیست؟

اینستکه: یک تقسیم به اعتبار مورد الرّجحان است، و تقسیم دیگر به اعتبار مورد المرجّح است. یعنی مرجّحات را:

- اگر به اعتبار مورد الرّجحان تقسیم کنید می شود تقسیم اوّل که همان صدوری جهتی و مضمونی باشد.

- و اگر به اعتبار مورد المرجوح تقسیم کنید می شود تقسیم دوّم یعنی سندی متنی و خارجی.

*مراد از مورد المرجّح چیست؟

اینستکه: هر مرجّحی یک مقرّ و پایگاهی دارد که به آن مورد المرجح گویند منتهی باید دید که این مقرّ و پایگاه کجاست؟

*مراد از مورد الرّجحان چیست؟

- اینستکه: مرجّحی که در مقرّ و پایگاه خودش قرار گرفته است، کدام جهت را هدف گرفته است و جهت ترجیحش کدام است.

- وسیلۀ پیدا کردن مقرّ و جایگاه برخی مرجّحات، سند است و لذا مورد المرجّح در آنها سند است.

* خوب وقتی جایگاه مرجّحی سند است، مورد الرّجحانش هم صدور روایت است.

- فی المثل: جایگاه و مقرّ اعدلیّت به عنوان یک مرجّح، سند روایت است چرا که اعدلیّت راوی را در