متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 230

به واقع می رسانند.

- ما از نصوص و روایات استفاده کرده فهمیدیم که هر مزیّتی در هر خبری ولو مزیّتی مختصر باشد مثل حافظۀ راوی، مناطش دور شدن از باطل و نزدیک شدن به واقع است.

- الحاصل: اکنون که مناط مرجّحات دوری از باطل و نزدیکی به حق است خوب خبر مخالف با عامّه که دارای یک مزیت است و آن عدم احتمال تقیّه در آن است ما را بهتر به واقع می رساند.

- پس: علّت و یا دلیل وجه چهارم مناط است و نه آن حدیث شباهت.

- در نتیجه: وجه چهارم از راه تنقیح مناط درست شده و تشکیک قبلی از آن رفع می شود.

*جهت یادآوری بفرمائید که شیخ طوسی رحمه اللّه در رابطۀ با خبرینی که یکی مخالف عامّه و دیگری

موافق آنهاست چه فرمود؟

- فرمود که باید مخالف عامّه را گرفت و موافق آنها را طرح نمود. چرا؟

- زیرا آنکه مخالف عامّه است با فتوای امام تطبیق می کند و لکن در آن موافق عامّه احتمال تقیّه وجود دارد.

*مرحوم محقق ثانی چه پاسخی به ایشان داد؟

- فرمود: بله، درست است که در موافق عامّه احتمال تقیّه وجود دارد و لکن در مخالف عامّه نیز احتمال تأویل وجود دارد، بدین معنا که ظاهر روایت، مورد نظر امام علیه السّلام نبوده است. فی المثل:

- امام علیه السّلام فرمود که: انّ اللّه یبغض علی بیت فیه اللحم، خدا غضبناک می شود از خانه ای که در آن گوشت است.

- برخی پرسیدند مراد از این سخن چیست؟

- امام علیه السّلام فرمودند: مراد من غیبت است.

- و یا فی المثل: پیامبر فرمودند: الکذب یبطل الصّوم، یعنی دروغ روزه را باطل می کند.

- یکی از اصحاب گفت پی هلکنا، چرا که ما گاهی در روز دروغ می گوئیم.

- حضرت فرمودند که خیر، مقصود من و ابطال روزه و حال آنکه تأویل آن مراد می باشد. کذب بر خدا و پیامبر صلّی اللّه علیه و آله است.

- در اینجا ظاهر کذب دروغ است.

- پس جناب شیخ طوسی این حرفی که شما می زنید مبنی بر اینکه چون مخالف عامّه منطبق با فتوی معصوم است، حجّت است، درست نیست چراکه امکان دارد که معصوم آن فتوی را اراده نکرده باشد بلکه تأویل آن را اراده کرده باشد.

- در نتیجه مخالف عامّه نیز از کار می افتد.