متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 243

1 - تقطیع اخبار، یعنی که قطعه قطعه کردن یک خبر و هر قطعه ای را در باب مربوطه ثبت و ضبط نمودن. چرا؟

- زیرا گاه می شد که یک حدیثی بصورت مفصّل از امام علیه السّلام صادر می شد که هر فرازی از آن مربوط به کتابی از کتب فقهیّه و یا بابی از ابواب آن کتاب بود، منتهی در صدر حدیث قرائنی بود که مراد امام را روشن می ساخت که آیا واجب است یا مستحبّ.

- لکن حضرات محدّثین بزرگوار از قبیل شیخ حرّ عاملی و... و نیز فقها عظام به تناسب احادیث را قطعه قطعه کرده و هر قطعه ای را متناسب با متعلّقش در باب مربوطه ثبت و ضبط می نمودند، فی المثل بخشی را در کتاب الطهاره و بخشی را در کتاب الصلاه و... قرار می دادند و لذا امر بر بینندۀ حدیث مشتبه می شد و یا می شود و لذا گمان می کند که مراد امام وجوب است و حال آنکه استحباب بوده است.

2 - نقل به معنی: یعنی از آنجا که گاهی راوی کلام امام علیه السّلام را نقل به معنا کرده یعنی وقتی آن معنائی را که از خود کلام امام علیه السّلام فهمیده می شده است، نتوانسته است ادا کند و امام چیزی را ترجیح داده است که انجام آن بهتر است، راوی گفته امام فرمود: افعل کذا... و ما خیال می کنیم که امری از جانب امام صادر شده که دالّ بر وجوب بوده است و...

3 - در بسیاری از موارد هم قرینه ای که دالّ بر مراد مقامیّه و حالیّه باشد وجود داشته است و لکن راوی در مقام نقل و حکایت، به خود کلام امام اکتفاء کرده است و قرائن حالیّه و مقامیّه را نیاورده است و لذا امر بر ما مشتبه شده است.

4 - گاهی هم قرائن مقالیّه و لفظیّه ای به همراه کلام امام بوده است که مفهم مراد بوده است و لکن آن قرائن در تاریخ به دست فراموشی سپرده شده است و لذا امروز امر بر ما مشتبه است.

5 - گاهی هم مصلحت ایجاب می کرده است که امام علیه السّلام کلامی بفرماید و از کلامش خلاف ظاهر را اراده کند و لکن فعلا قرینه اش را به همراه آن نیاورده است، اعمّ از اینکه آن مصلحت، مصلحت تقیّه بوده به نحو توریه و یا مصالح دیگری از قبیل مصلحت تدرج احکام و....

- این امور و امثال این امور خود از عوامل اختفاء قرائن هستند.