متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 277

- اخبار مستفیضه ای است که امام در آن می فرماید: اگر مطلبی را از ما شنیدید و به نظرتان منکر و عجیب و قریب آمد مثل اینکه در آنجا گفته باشیم که روز، شب است و شب، روز، آن را رد نکنید. چرا؟

- زیرا ممکن است که ما معنای دیگری را از ظاهر آن اراده کرده باشیم.

*نکته: سه پاسخ از ناحیۀ صاحب حدائق، مشهور، و شیخنا به این سوال که در متعارضات چه باید

کرد داده شد که هریک هم به نحوی با اشکال روبرو است، به نظر شما آیا سخن صائب و پاسخ

مطلوب دیگری در اینجا وجود دارد؟

- بله، روایت از امیر مؤمنان است که جامع ترین پاسخ به سوال مذکور است و آن اینستکه: کسی نزد حضرت آمده سوال کرد که چرا در بین شیعیان شما این همه اختلاف در خبر وجود دارد؟

- حضرت علیه السّلام فرمودند: و انّما اتاک بالحدیث اربعه رجال لیس لهم خامش:

1 - رجل منافق مظهر للایمان، متصنّع بالاسلام... الخ

* مرد دوروئی که اظهار ایمان نموده، و خود را به آداب اسلام نمودار می سازد، در صورتیکه از گناه پرهیز نکرده و....

2 - و رجل سمع من رسول اللّه شیئا لم یحفظه علی وجیهه - الخ.

* مردی که از رسول خدا چیزی را شنیده در حالیکه آن را درست حفظ نکرده و در آن اشتباه و خطا کرده و لکن دانسته دروغ نگفته است، و...

3 - و رجل ثالث سمع من رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله شیئا یأمر به ثمّ انّه نهی عنه و هو لا یعلم... الخ.

* مردی که از رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله چیزی را شنیده که به آن امر می نموده است، پس از آن نهی فرموده و لکن او از نهی آن حضرت اطلاعی ندارد و....

4 - و اخر رابع لم یکذب علی اللّه و لا علی رسوله، مبغض للکذب خوفا من اللّه، و تعظیما لرسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و لم یهم... الخ.

* مردی که بر خدا و رسول او دروغ نبسته و از ترس خدا و به احترام رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله دروغ را دشمن داشته، خطا و اشتباه هم نکرده است، بلکه آنچه شنیده به همان قسم حفظ کرده و آن را نقل نموده و به آن چیزی نیفزوده و از آن نکاسته. و ناسخ را از بر کرده به آن عمل نموده و منسوخ را در نظر داشته از آن دوری گزیده، و عام و خاص را شناخته، هر یک را در موضع خود قرار داده است و....

- نکته: علاوه بر این پاسخ روشنگر حضرت در ادامۀ همین مطالب به مطلبی اشاره می کند که مؤید سخن شیخنا نیز هست و آن اینستکه:

- و قد کان یکون من رّسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله الکلام له و جهان: فکلام خاصّ، و کلام عامّ، فیسمعه من لا یعرف ما عنی اللّه سبحانه به، و لا ما عنی رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله، فیحمله السّامع... الخ.