متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 288

یکی از دو خبر متعارض می شوند.

- البته، نه تنها دلیلی بر اعتبار و حجّیت اینها وجود ندارد بلکه دلیلی قطعی بر عدم اعتبار و بطلانشان وجود دارد.

*بحث ما فعلا راجع به کدامیک از این دو قسم است؟

راجع به قسم اوّل است یعنی شهرت فتوائیّه، اجماع منقول و....

*جهت یادآوری بفرمائید شهرت بر چند نوع است؟

بر سه نوع است: 1 - عملی 2 - فتوائی 3 - روائی

* منظور از اصطلاح شهرت روائی، زمانی است که روایتی را راویان متعددی و محدّثین مشهوری نقل کنند مشروط بر اینکه به سرحدّ تواتر نرسیده باشد، اعمّ از اینکه مشهور علماء و فقهاء بر طبق آن عمل کرده باشند یا نه.

نکته: چنین حدیث و روایتی را، خبر واحد مشهور و یا خبر واحد مستفیض می گویند.

* منظور از اصطلاح شهرت فتوائی اینستکه: تعداد زیادی از فقها به یک حکم فتوی دهند و لکن به حدّ اجماع نرسد و ما نیز مستند و مدرک فتوای آنها را نشناسیم.

* منظور از اصطلاح شهرت عملی در اصطلاح فقهاء، زمانی است که بدانیم فقهاء در فتوای خود به خبر خاص و یا بر مفاد یک خبر و یا بر طبق حدیثی عمل کرده اند اعمّ از اینکه مشهور محدّثین آن حدیث را نق کرده باشند یا نه.

*کدام یک از این سه نوع شهرت از جمله مرجّحات داخلیّه و کدامیک از جمله مرجّحات خارجیّه

هستند؟

* شهرت روانی که منصوص هم هست از جمله مرجّحات داخلیّۀ صدوریه است، که مفصّل روی آن بحث شد.

* شهرت عملی و یا شهرت فتوائی، از جملۀ مرجّحات خارجیّه هستند که مستقلاّ و جدای از خبر در خارج موجود بوده و ضمنا سبب ترجیح هم می شوند.

*از چه راهی می توان شهرت عملیّه را به دست آورد؟

- یکی از راه تفحّص در کتب فقهاء و فتوای آنها و استنادشان به فلان حدیث.

- یکی هم از راه نقل روایت بدین معنا که همه آن روایت را نقل کرده باشند، البته بنابراینکه بین نقل حدیث و عمل به آن همیشه ملازمه وجود دارد.

*مراد از و منه: کون الرّاوی له افقه من راوی الاخر... الخ چیست؟

- در رابطۀ با این مطلب است که آیا عمل الافقه، مستقلاّ حجّت است یا نه؟ و لذا می فرماید: