متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 3

متن فلنرجع إلی ما کنّا فیه من بیان المرجّحات فی الدّلاله، و مرجعها إلی ترجیح الأظهر علی الظّاهر.

و الأظهریّه قد تکون بملاحظه خصوص المتعارضین من جهه القرائن الشّخصیّه، و هذا إلاّ یدخل تحت ضابطه.

و قد تکون بملاحظه نوع المتعارضین، کأن یکون أحدهما ظاهرا فی العموم و الآخر جمله شرطیّه ظاهره فی المفهوم، فیتعارضان فیقع الکلام فی ترجیح المفهوم علی العموم. و کتعارض التّخصیص و النّسخ فی بعض أفراد العامّ و الخاصّ، و التّخصیص و التّقیید.

و قد تکون باعتبار الصّنف، کترجیح أحد العامّین أو المطلقین علی الآخر لبعد التخصیص أو التقیید فیه.

ترجمه

مرجّحات در دلالت:

- پس بازمی گردیم به اصل بحث یعنی مرجّحات خارجیّه یا بیان مرجّحات دلالیّه، در حالیکه برگشت آن به ترجیح اظهر بر ظاهر است.

اظهریت شخصیّه:

1 - گاهی اظهریت با توجه به خصوصیت هریک از دو دلیل متعارض است، منتهی از جهت قرائن شخصیّه و (خصوصیّات مقامیّه) است.

اظهریت نوعیّه در دوران بین الدلیلین:

2 - و گاهی اظهریت به لحاظ (و یا برحسب) نوع دو دلیل متعارض است، مثل اینکه یکی از دو دلیل ظاهر در عام می باشد و دلیل دیگر جملۀ شرطیّه ای است که ظاهر در مفهوم است، در نتیجه این دو دلیل با هم تعارض می کنند.

- (مثل تعارض مفهوم الماء اذا بلغ قدر کرّ لا ینجّسه شیء، با منطوق خلق اللّه الماء طهورا لا ینجّسه شیء)

- پس: کلام واقع می شود در ترجیح مفهوم جملۀ شرطیّه (که خاصّ ناصّ است) بر منطوق آن عموم.

اظهریّت نوعیه در دوران بین الاحتمالین:

1 - مثل: تعارض میان تخصیص با نسخ در بعضی از افراد عام و خاص (یعنی در جایی که تاریخ ورود دلیل خاص مجهول است و ما باید که آن را حمل بر تخصیص کنیم، چرا که اگر آن را حمل بر نسخ کنیم عموم ازمانی احکام به هم می خورد).