متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 301

است رها کن و به سراغ هر آن چیزی برو که در مقابل لا ریب فیه است.

- بلا تردید ذو المزیّه الخارجیّه نسبت به فاقد المزیّه از همین قبیل است بلکه، تعلیل فانّ الرّشد فی خلافهم نیز شامل ما نحن فیه می شود چرا که ذی المزیّه ابعد از باطل است.

- حتّی تعلیل در روایت ارجائی که فرمود: اتدری لم امرتم بالاخذ بخلاف ما یقوله العامّه؟

- فقلت لا ادری، فقال: انّ علیّا صلوات اللّه علیه لم یکن یدین اللّه بشیء الاّ خالف علیه العامّه اراده لابطال امره و کانوا یسئلونه صلوات اللّه علیه عن الشّیء الذی لا یعلمونه فإذا افتاهم بشیء جعلوا، له ضدّا من عندهم لیلبسوا علی النّاس.

- در رابطۀ با مرجّحات خارجیّه مضمونیّه است و یا که شامل آن مورد هم هست.

- چرا؟

- به دلیل اینکه مخالفت عامّه نیز مثل موافقت با مشهور، از مرجّحات خارجیّۀ مضمونیّه است، گرچه تاکنون می گفتیم که از مرجّحات داخلیّه است، و لکن برمبنای وجه ثانی از خارجیّات است. چرا؟

- زیرا که مرجّح، وجود حکم مخالف عامّه است مثل وجود شهرت، و نه عنوان مخالفت و موافقت که قائم به خبر هستند.

- در اینصورت یتعدّی منها الی سایر المرجّحات، للقطع به عدم خصوصیّه فیها.

- پس: اینکه مرحوم شیخ مطلب را با بل شروع نمود برای این است که بفهماند که این نیز مرجّح خارجی است.

- الحاصل: عمومیّت و اطلاق نصوص نسبت به مزایای خارجیّه معلوم شد و دیدیم که جای هیچگونه ابهام و اجمالی در کار نبود تا که به قدر متیقّن گیری مراجعه شود.

*مراد شیخ از و امّا معقد الاجماعات... الخ چیست؟

- در رابطه با دوّمین دلیل ایشان و حضرات مشهور است که مستشکل نیز به عقیدۀ شیخنا اشکال نمود و لذا جناب شیخ می فرماید:

- مراد ما از اقوی الدلیلین عبارتست از اقرب الدلیلین الی الواقع و ارجح الدلیلین مدلولا، اعمّ از اینکه این اقربیّت و ارجحیّت از راه مرجح خارجی بیاید یا مرجّح داخلی، و یا از راه مرجّح منصوص بیاید یا غیر منصوص، فرقی نمی کند.

- سپس شیخنا چهار امر را به عنوان شاهد بر این معنا می آورد که ذیلا بیان می شود:

*مراد از و لو بقرینه ما یظهر من العلماء... الخ چیست؟

- بیان اوّلین شاهد بر مدّعای مزبور است و لذا می فرماید:

- وقتی به سیرۀ علماء نظر می کنیم، متوجه می شویم که قدیما و جدیدا در همه جا مناط ترجیح را