متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 316

2 - و یا شهرت فتوائیّه یک مرجح خارجی مستقلّ است و لذا می توان گفت که فلان خبر موافق با شهرت فتوائیّه است و یا فلان خبر مخالف شهرت فتوائیّه است.

*مرجّحات خارجیّه بر دو قسم اند:

1 - برخی معتبراند 2 - برخی غیرمعتبراند

*مرجّحات خارجیّۀ مستقلّه غیرمعتبره خود بر پنج نوع اند:

- سه مورد آن با تکلّف شکل می گیرد، البته با کلمۀ بناء که در متن آمده است.

- یک مورد آن هم مثال واقعی ندارد، لکن ما (دفع المفسده اولی...) را در ترجمه برای آن به عنوان مثال آوردیم.

- و امّا یک مورد آن واقعی است و آن موافقت احد الخبرین با مشهور فتوی و یا شهرت فتوائیّه است.

نکته: گرچه شهرت فتوائیّه یک مزیّت بوده و عامل رجحان احد الخبرین می شود و لکن نه دلیلی بر اعتبار آن داریم و نه دلیلی بر بی اعتباری آن داریم.

*جناب شیخ اگر دلیلی بر اعتبار شهرت فتوائیّه ندارید چگونه از آن استفاده می کنید؟

- بصورت بالعرض و از سه راه آن را معتبر و حجّت می کنیم:

1 - یکی از راه تنقیح مناط بدین معنا که می گوئیم: هر مزیّتی که در خبر باشد، معتبر است، یعنی باید رعایت هر مزیّتی که یک خبر دارد بشود. فی المثل:

- احد الخبرین المتعارضین حکم به نجاست عرق جنب از حرام می کند و در عین حال موافق با فتوای مشهور است و خبر دیگر حکم به طهارت آن. حال:

1 - این تطابق با فتوای مشهور خود یک مزیّت است.

2 - خبر مذکور با وجود این مزیّت می شود معتبر.

2 - یکی از راه داخل کردن این مزیّتها در مرجّحات داخلیّه، با این بیان که:

1 - امام فرموده است به خبر مشهور عمل کنید چرا که لا ریب فیه است.

2 - لا ریب فیه مزبور بر این خبر موافق مشهور صدق می کند.

- به عبارت دیگر: از موافقت این خبر با مشهور می فهمیم که رجحان دارد بر آن دیگری که مخالف مشهور است یا صدوری و یا جهت صدوری.

- الحاصل: همین شهرت فتوائیّه ای که یک مرجّح غیرمعتبر است با اندراجش در مرجّحات داخلیه و استفادۀ از لا ریب فیه متعلق به مشهور، می شود معتبر.

3 - یکی هم از راه وثاقت است، یعنی وثوق به این روایتی که موافق با فتوای مشهور است، بیشتر از روایتی است که مخالف مشهور است. چرا؟