متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 325

- پس: با وجود ترجیح دلالی، نوبت به این مرجّح خارجی هم نمی رسد، مگر استثنائی در کار باشد.

- امّا: رتبۀ این مرجّح خارجی نسبت به دیگر مرجّحات. فی المثل:

- یک خبر داریم که مشهور است، یعنی مشهور بر مبنای آن فتوا داده اند، در حالی که راوی آن عادل است، و لذا دارای مرجّح خارجی است.

- یک خبر داریم که شاذ است و لکن راوی آن اعدل است و لذا دارای مرجّح صدوری است چونکه اعدلیّت مرجّح صدوری است.

- در اینجا چه باید کرد؟

* در مقبوله وقتی راوی سوال می کند که در متعارضین چه باید کرد؟ امام علیه السّلام اوّل به مرجّحات صدوری مثل اعدلیّت و اوثقیّت و... اشاره فرمود و بعد که راوی گفت هردو خبر مساوی هستند، امام شهرت فتوائیّه یعنی مرجّح خارجی را مطرح فرمودند.

* در مرفوعه به عکس است یعنی وقتی راوی از متعارضین سوال می کند امام علیه السّلام اوّل مرجّح خارجی یعنی شهرت فتوائیّه را مطرح می کند و پس از آنکه راوی می گوید: هر دو خبر مساوی هستند، به مرجّحات صدوری مثل اعدلیت و اوثقیت اشاره می فرماید.

- حال اگر ما باشیم و مقبوله باید که اعدل را مقدّم کنیم چون اعدل اوّل است، لکن عمل علما به عکس است.

- یعنی اگر یک خبری مشهور باشد در حالیکه راوی آن عادل است به آن خبر مشهور عمل کرده و خبر شاذ را ولو راوی اش اعدل باشد. رها می کنند.

*جناب شیخ نزاع شما با آقای اسکافی چگونه نزاعی است؟

- یک نزاع صغروی است، چرا که مرحوم اسکافی هم قبول دارد که عمل به قیاس حرام است، لکن می گوید، ترجیح یک خبر موافق با قیاس بر مخالف با قیاس، عمل به قیاس نیست.

- ما یک پاسخ نقضی و یک پاسخ حلّی به ایشان دادیم.

*حاصل و نتیجۀ بحث چه شد؟

- اگر گفته شد که شهرت و یا به تعبیر دیگر خبر مشهور مقدّم است بر خبر شاذ ولو شاذ مخالف عامّه باشد، بنابراینستکه ما مخالف عامه را به نحوی حساب کنیم که بشود مرجّح داخلی و الاّ اگر مخالف عامه را بنابر وجه دوّم اعتبار کرده بگوئیم: مخالف عامه رشد است و حق در آن است، خودش می شود مرجّح خارجی و دیگر ترجیح به آن معنا ندارد.

*پس ترجیح مشهور بر مخالف عامه در کجاست؟

- در جایی است که مخالف عامّه را بنابر وجه چهارم محاسبه کنیم تا بشود مرجّح داخلی.