متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 344

مطلب ما را ردّ نمی کند.

- اصلا تعبیر خود مقبوله نیز این است که: الحکم ما حکم به اعدلهما... له الحدیث و الرّوایه ما رواها....

* و امّا نسبت به ترجیح به شهرت پاسخش اینستکه: بله بعید نیست که شهرت عملیّه ای که از راه شهرت روائیّۀ عظیمه کشف می شود بر موافقه الکتاب مقدّم شود.

- نکته: این مطلب در ذیل ولو فرضنا مورد اشاره قرار گرفت که البته مبتنی بر مبنای باطلی بود که ذکر گردید:

*مراد از فلا یتوهّم حمل تلک الاخبار علیها و ان لم تکن من باب التّرجیح... الخ چیست؟

پاسخ به دوّمین سوال و یا اشکالی است که درصدر مطلب بدان اشاره شد. منتهی باید گفت که این سوال یک سوال کلّی است و اختصاصی به مقبوله ندارد و آن اینستکه: چه در مقبوله، چه در برخی از اخبار علاجیّه و چه در احادیث متواترۀ عرض علی الکتاب ملاحظه می کنیم که ائمّه علیهم السّلام قاطعانه و به قول مطلق فرموده اند:

*ما وافق الکتاب و السنّه فخذوه و ما خالف فدعوه.

- یعنی که موافق قرآن رجحان دارد، که روایات به این مضمون هم فراوان است.

- امّا شما آمدید و صورتهای مخالفت حدیث با ظاهر قرآن را به سه صورت تقسیم کرده و نهایتا ادّعا کردید که جای این ترجیح تنها در صورت ثالثه است و لا غیر.

- حال سوال و یا اشکال ما در اینستکه: این صورت ثالثه در میان احادیث بسیار نادر است.

- بنابراین: حمل کردن این همه اخبار ترجیح به موافق قرآن را بر این صورت حمل کردن در واقع حمل بر فرد نادر و شبه معدوّم است که از شأن معصوم علیه السّلام به دور است که این همه سروصدا راه بیندازند برای فرد معدوّم و یا نادر، چه می فرمایند؟

- و لذا شیخ در ابتدا می فرماید:

- اگر ما بیائیم و از روی اضطرار این صورت ثالثه را هم به این اخبار یعنی صورت ثانیه بدهیم یعنی که آن را از باب ترجیح به حساب آورده و در اخبار التّرجیح بموافقه الکتاب و السّنّه داخل کنیم باز هم مشکل حل نخواهد شد. چرا؟

- زیرا که صورت ثانیه نیز اکنون در میان اخباری که در دست ماست وجود ندارد و عدیم المثال است و یا اگر هم باشد به مراتب از صورت ثالثه کمتر است.

- پس: حمل آن همه اخبار بر فرد غالب نشد بلکه همچنان بر فرد نادر است و اشکال به قوّت خود باقی است.