متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 356

- در نتیجه حرف شما درست نمی باشد.

*جناب شیخ چه پاسخی به این اشکال دوّم می دهید؟

- می گوئیم: بله، ما تاکنون متوجه این اشکال که دچار قلت موارد می شویم نبودیم و لذا اگر بگوئیم که اعمال ترجیح منحصر به تباین جزئی است دچار این مشکل می شویم.

- پس: اینکه در گذشته گفتیم که اعمال ترجیح در عام و خاص راه ندارد، اکنون می گوئیم که چرا راه دارد و می توانید اعمال ترجیح کنید.

- البته روایات زیادی هم داریم که به نحو عام و خاص مطلق با عمومات کتاب مخالفت دارند و لکن آنها را نیز داخل در مسأله کرده می گوئیم در آنها نیز اعمال ترجیح کنید.

- الحاصل: با دو قرینه از رأی سابق خود در این مسأله دست می کشیم:

1 - یک قرینه اینکه با رأی قبلی ما دچار قلت مورد شده و در نتیجه حمل روایات بر قلیل المورد و عدیم المورد درست نیست.

2 - قرینۀ دیگر اینکه: عنوان مخالف کتاب بر خبر منافی با ظاهر کتاب هم صدق می کند.

- کتاب نمی گوید که زید عالم را اکرام کن بلکه می گوید اکرم العلماء که در نتیجه شامل زید نیز می شود. حال از دو خبر خاص:

- لا تکرم زیدا العالم با ظاهر کتاب منافات دارد چرا که می گوید زید عالم را اکرام نکن.

- حال بر همین منافی با کتاب، عنوان مخالف با کتاب هم صدق می کند، چرا؟

- زیرا همینقدر که منافی با ظاهر عموم کتاب است، می شود مخالف.

- وقتی شد مخالف، اخبار علاجیّه می گوید موافق را بر آن مقدّم کن.

*آیا شاهدی بر این قرینه دارید؟

- بله روایتی داریم که النّاس مجبورون فی اعمالهم، که از روایات جبریه است.

- روایاتی هم داریم که از ناحیۀ فلات است که می گویند:

- فوّض اللّه امره الی الائمّه، که مربوط به بحث تفویض و مفوّضه است.

- ائمّه علیهم السّلام می گویند: اینگونه روایات مخالف کتاب خدا هستند، و حال آنکه با کمی دقّت و تأمّل متوجه می شویم که این روایات منافی با ظاهر کتاب اند.

- از اینجا معلوم می شود که به منافی با ظاهر کتاب هم، مخالف گفته شود.

*انما الکلام در چیست؟

- در اینستکه: این لا تکرم زیدا العالم گرچه مخالف رودرروی ظاهر کتاب نیست و منافی با ظاهر عام کتابی است و لکن از طریق آن سخن امام علیه السّلام روشن می شود که امور منافی با کتاب هم مخالف به