متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 367

سایر موارد نیز روشن می شود که اخبار تخییر مقدّم هستند، که برای نمونه به دو مورد اشاره می کنیم:

1 - مکاتبۀ عبد اللّه بن محمد: عن علی بن مهزیار، قال قرأت فی کتاب لعبد اللّه بن محمد الی ابی الحسن علیه السّلام اختلف اصحابنا فی روایاتهم عن ابی عبد اللّه علیه السّلام فی رکعتی الفجر فی السفر، فروی بعضهم ان صلّیهما فی المحمل... و روی بعضهم لا تصلّهما الا علی الارض....

- فوقع علیه السّلام فموسّع علیک بایّ عملت.

*کیفیت استشهاد در اینجا چگونه است؟

1 - مورد روایت مزبور، از قبیل شک در شرطیّت است که بعضی در آن باب برائتی بودند و می گفتند، شرط نیست که نماز بر روی زمین باشد، عدّه ای هم احتیاطی بودند، و با اینکه مورد در اینجا مورد جریان برائت و یا احتیاط است معذلک امام علیه السّلام تخییر را مقدّم داشته است.

2 - مکاتبۀ حمیری است که بطور کتبی از امام عصر (عج) می پرسد:

- فی المصلّی اذا قام من التّشهّد الاوّل الی الرّکعه الثالثه.

- هل یجب علیه ان یکبر او یجوز ان یقول بحول اللّه و قوّته اقوم و اقعد؟

- حضرت در پاسخ مرقوم فرمودند که:

- فی ذلک حدیثان: احدهما اذا انتقل من حاله الی اخری فعلیه التّکبیره.

- و امّا الحدیث الثانی: فانّه روی انّه اذا رفع رأسه من السّجده الثانیه.

- و کبّر، ثمّ جلس فلیس علیه فی القیام بعد القعود تکبیر و التّشهد الاوّل و یجری هذا المجری و بایّهما اخذت من باب التسلیم کان ثوابا.

*کیفیّت استشهاد در این مورد چگونه است؟

1 - مورد حدیث: شک در جزئیّت تکبیر است به دنبال تشهد اوّل که آیا واجب است یا نه؟

2 - منتهی در باب شک در جزئیّت نیز همچون شک در شرطیّت، گروهی برائتی هستند و گروهی احتیاطی.

- در اینجا با اینکه مورد، مجرای اصل برائت است و لکن حضرت علیه السّلام از تخییر استفاده کرده است.

- فتعیّن اینکه ادلّۀ اصول عملیّه قدرت معارضه با اخبار تخییر را ندارند.