متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 370

متن بقی هنا شیء:

و هو أنّهم اختلفوا فی تقدیم المقرّر - و هو الموافق للأصل - علی النّاقل، و هو الخبر المخالف له.

و الأکثر من الاصولیّین - منهم العلاّمه قدّس سرّه(1) و غیره(2) - علی تقدیم النّاقل، بل حکی هذا القول عن جمهور الاصولیّین(3) ، معلّلین ذلک: بأنّ الغالب فیما یصدر من الشّارع الحکم بما یحتاج إلی البیان و لا یستغنی عنه بحکم العقل، مع أنّ الّذی عثرنا علیه فی الکتب الاستدلالیّه الفرعیّه التّرجیح بالاعتضاد بالأصل، لکن لا یحضرنی الآن مورد لما نحن فیه - أعنی المتعارضین الموافق أحدهما للأصل - فلا بدّ من التتبّع.

ترجمه

تعارض مقرّر و ناقل:

- مطالبی در اینجا باقی مانده است:

- یکی از این مطالب اینستکه: حضرات علماء در تقدیم خبر مقرّر (یعنی لا بأس ببیع العذره) در حالی که موافق با اصل اوّلی حلیّت است، بر خبر ناقل (یعنی ثمن العذره سحت) در حالی که مخالف با اصل اوّلی حلّیت است، اختلاف کرده اند:

- و امّا اکثر اصولیین، از جمله علاّمه در مبادیء الوصول و غیر ایشان مثل شیخ جرجانی در غایه البادئ فی شرح المبادی و... قائل به تقدیم ناقل، بلکه همین قول (تقدیم ناقل توسط جرجانی) از جمهور اصولیین هم حکایت شده است، در حالیکه این حضرات این مطلب را معلّل کرده اند به اینکه:

- غالب آنچه که از شارع صادر می شود، حکم به اموری (مثل محرّمات) است که نیاز به بیان دارند و به سبب حکم عقل بی نیاز از حکم شرع نیستند.

اشکال:

- این در صورتی است که: آنچه را که ما در کتابهای فقهی استدلالی بر آن مطلع شدیم، ترجیح (با آن خبری مثل لا بأس ببیع العذره است که) مؤیّد به اصل اوّلی حلّیت است، لکن اکنون موردی برای محل بحث ما یعنی متعارضینی که یکی شان موافق با اصل باشد، در ذهن ندارم و لذا ناگزیر از تتبع هستیم (پس سخن شما درست نیست.).