متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 383

متن و من جمله هذه المرجّحات: تقدیم دلیل الحرمه عل دلیل الوجوب عند تعارضهما. و استدلّوا علیه بما ذکرناه مفصّلا فی مسائل أصاله البراءه عند تعارض احتمالی الوجوب و التّحریم.

و الحقّ هنا: التّخییر، و إن لم نقل به فی الاحتمالین؛ لأنّ المستفادّ من الرّوایات الوارده فی تعارض الأخبار علی وجه لا یرتاب فیه هو لزوم التّخییر مع تکافؤ الخبرین و تساویهما من جمیع الوجوه الّتی لها مدخل فی رجحان أحد الخبرین، خصوصا مع عدم التمکّن من الرّجوع إلی الإمام علیه السّلام الّذی یحمل علیه أخبار التّوقّف و الإرجاء، بل لو بنینا علی طرح أخبار التّخییر فی هذا المقام أیضا بعد التّرجیح بموافقه الأصل لم یبق لها مورد یصلح لحمل الأخبار الکثیره الدّالّه علی التّخییر علیه، کما لا یخفی علی المتأمّل الدّقیق.

فالمعتمد وجوب الحکم بالتّخییر إذا تساوی الخبران من حیث القوّه و لم یرجّح أحدهما بما یوجب أقربیّته إلی الواقع، و لا یلتفت إلی المرجّحات الثّلاث الأخیره الرّاجعه إلی ترجیح مضمون أحد الخبرین مع قطع النّظر عن کونه مدلولا له؛ لحکومه أخبار التّخییر علی جمیعها، و إن قلنا بها فی تکافؤ الاحتمالین.

ترجمه

تعارض دلیل حرمت با دلیل وجوب و حکم آن:

- و از جملۀ این مرجّحات (یعنی مرجّحات خارجیّۀ مستقلّۀ معتبرۀ غیر معاضد) به تقدیم دلیل حرمت (یعنی لا تفعل کذا...) بر دلیل وجوب (یعنی افعل کذا...) به هنگام تعارض آن دو است (اعمّ از اینکه منشاء شک در وجوب و حرمت، عدم النّص و اجمال النّص باشد یا تعارض نصّین).

- و استدلال کرده اند بر این تقدیم به آن پنج دلیلی که در مسائل اصالت برائت به هنگام تعارض دو احتمال وجوب و حرمت (یعنی دوران الامر بین المحذورین) بطور مفصل آوردیم.

حقّ در این مورد تخییر است:

- حق به نظر ما در اینجا (که دوران امر بین وجوب و حرمت است و منشاء شبهه تعارض نصّین است): تخییر است، اگرچه ما قائل به تخییر در احتمالین (یعنی دوران امر بین عدم النّص و اجمال النّص) نیستیم. چرا؟

- زیرا مستفاد از روایات وارده یعنی اخبار علاجیّه در تعارض اخبار بر وجهی است که تردیدی در لزوم تخییر در اینجا وجود ندارد، البته به شرط تکافؤ یعنی تساوی دو خبر متعارض در تمام وجوهی (مثل صدورا، جهه و دلاله) که در رجحان یکی از دو خبر بر دیگری مدخلیّت دارند. بویژه در زمانی مثل زمان ما که تمکّن از رجوع به امام علیه السّلام نداریم.