متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 393

- در اینستکه: آن اذن فتخیّری که در روایات است، همان تخییر شرعی ظاهری در مسألۀ اصولیّه است، فی المثل: کسی از امام علیه السّلام می پرسد دو خبر داریم که...؟

- امام علیه السّلام می فرماید: پس از فقد مرجّحات اذن فتخیّر، این مسأله اصولیه است.

- مسألۀ اصولیه یعنی حجیّت، بدین معنا که تو مخیّر هستی و می توانی که هریک از این دو خبر را حجّت قرار داده جایز العمل بدانی.

- نکته: تخییر مذکور در مقابل تخییری است که به عنوان یک اصل عملی در اصول عملیه مطرح است.

- و امّا تخییر در اصول عملیّه، تخییر در مسألۀ فرعیّه است، یعنی که در رابطۀ با حلال و حرام است، فی المثل: نمی دانم که فلان شیء حلال است یا حرام؟ عقل می گوید: مخیر هستی.

*جناب شیخ جهت یادآوری و به عنوان مقدّمه برای پاسخ به توهم سید مجاهد، مقداری در شک

سببی و مسببی و یا حاکم و محکوم صحبت کنید.

- فی المثل: تکّه گوشتی در راه افتاده است، آن را برداشته ام لکن نمی دانم حلال است یا حرام؟

- آیا می توانم در اینجا کلّ شیء لک حلال را جاری کرده گوشت را بخورم؟

- خیر. چرا؟ زیرا شک شما در حلال یا حرام بودن این گوشت، مسبب از اینستکه نمی دانید که آیا این گوشت تذکیه شده است یا نه؟ چرا؟

- چونکه اگر تذکیه شده باشد حلال است و چنانچه تذکیه نشده باشد حرام است.

- پس: شک شما در حلیت یا حرمت این گوشت مسبّب از شک شما در تذکیه و عدم تذکیۀ آن است.

این می شود شک سببی و مسببی.

*وظیفه در اینجا چیست؟

- اجرای اصل است، و اصل در اینجا عدم تذکیه است.

- وقتی گفتید: اصل در اینجا عدم تذکیه است، آن گوشت شرعا می شود میته.

- وقتی آن گوشت شد میته، دیگر نوبت به اجرای کلّ شیء لک حلال... در شک مسببی نمی رسد.

*جناب شیخ با توجّه به دو مقدّمۀ فوق پاسخ شما به توهم سیّد مجاهد چیست؟

1 - در اینجا معارضه ای وجود ندارد، چونکه اخبار علاجیّه حاکم بر لا تنقص است یعنی که اصل در اینجا سببی و مسببی است. فی المثل: یک خبر می گوید: عذره فروشی حلال است. خبر دیگر می گوید عذره فروشی حرام است. بالاخره شما نمی دانید که آیا عذره فروشی حلال است یا حرام؟

- این شک شما در حرمت یا حلیّت عذره فروشی، مسبب از اینستکه نمی دانید این یکی خبر حجّت است یا آن یکی خبر؟