متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 394

- پس: شکّ شما در حجیّت یکی از دو خبر، سبب شک شما در حلیّت و حرمت عذره فروشی است.

*وظیفه در اینجا چیست؟

- باید که اصل را در سبب جاری کرده برطبق اخبار علاجیّه بگوئید که تو مخیّر هستی.

- یعنی هم این یکی خبر حجّت است، هم آن یکی خبر. هم این خبر جواز عمل دارد، هم آن خبر.

- وقتی شما حجیّت هر دو خبر را با اجرای اصل ثابت کردید، دیگر نوبت به استصحاب نمی رسد.

چرا؟ زیرا استصحاب مربوط به شک سببی است که آیا مثلا این خبر حجّت است یا آن خبر.

- وقتی برطبق اخبار علاجیّه حجیّت هر دو خبر را ثابت کردید شک سببی را مرتفع نموده اید، دیگر جائی برای اجرای استصحاب نمی ماند و شما نمی توانید اسرار کنید که حتما باید به لا تنقض الیقین عمل نمود. پس: جناب سید مجاهد، معارضه ای که شما در اینجا درست کردید درست نیست. چرا؟

- زیرا رابطۀ اخبار علاجیّه با قاعدۀ لا تنقض رابطۀ حاکم و محکوم است، یعنی یکی سببی است و یکی مسبّبی. به عبارت دیگر اخبار علاجیّه که دلیل بر تخییر است حاکم بر دلیل استصحاب یعنی لا تنقض الیقین بالشّک است. و لذا تعارضی در کار نیست.

2 - به فرض قبول این تعارض توهم شده از جانب شما باید که ما اخبار علاجیّه را بر دلیل اصل یعنی لا تنقض الیقین مقدّم کنیم. چرا؟

- زیرا که عام اقلّ الافراد است. بدین معنا که: شما می گوئید: حتما باید به آن لا بأس ببیع العذره عمل کرد. ما می گوئیم: به فرض که این دو باهم معارضه کنند باید که به اخبار علاجیّه عمل کرد که می گوید شما مخیّر هستید که به هریک از آن دو که می خواهید عمل کنید. چرا؟

- زیرا اگر ما تخییر را کنار گذاشته و مثل شما لا تنقض... را در اینجا جاری کرده و متعیّنا به لا بأس عمل کنیم دیگری جایی برای اخبار علاجیّه باقی نمی ماند.

- این در حالی است که محلّ عمل به اخبار علاجیّه تنها متعارضین متکافئین است مثل همین جا که ما دو خبر متعارض داریم و برطبق این اخبار حکمشان تخییر است.

- حال شما با کنار گذاشتن اخبار علاجیّه در اینجا این مورد را هم از این اخبار گرفته و این عام اقلّ افراد را از بین می برید.

- برای جلوگیری از این تخصیص اکثر و از کار انداختن این عام اقلّ افراد شما بیایید و کار را به عکس کنید یعنی یکی از افراد استصحاب مثل متکافئین را کنار بگذارید چرا که استصحاب افراد بسیار دارد و هر جا که حالت سابقه دارد محلّ و مجرای استصحاب است.

- به تعبیر مختصر بگوئید: آنجایی که برطبق حالت سابقه است ولکن خبرین متکافئین است، آنجا مورد و محل اخبار علاجیّه است، و الاّ بفرمائید محلّ و مورد اعمال اخبار علاجیّه کجاست؟