متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 408

است. خوب ما اجماعی را که حرمتش مخالف مذهب عامّه است، مقدّم می کنیم بر آن دیگری.

- پس: تمام تراجیح ثلاثه ای که در روایات وجود دارد اعم از دلالی، صدوری یا جهت صدوری و در خبرین متعارضین اعمال می شود، در اجماعین متعارضین هم اعمال می شود.

- البته اجماعین متعارضینی که مشمول این ترجیحات واقع می شود، روی قول مشهور یکی از مصادیق خبر است. و لذا:

- اگر ما روی این قول مشهور بپذیریم که اجماع یکی از مصادیق خبر است، خوب مشمول اخبار علاجیّه شده و نیاز به امر دیگری ندارد.

- لکن روی مبنای خودمان که گفتیم اجماع لفظا خبر است لکن عرفا خبر نیست چون عن حدس است، مشمول اخبار علاجیّه نمی شود، امّا مشمول دیگر تعلیلها می شود.

*تکلیف تعارض بیّنتین چه می شود؟

- روشن است که آنکه 4 شاهد عادل دارد مقدّم می شود بر آنکه دو شاهد عادل دارد.

*تکلیف تعارض خبر با اجماع چه می شود؟

- خبر مقدّم می شود بر اجماع چون که خبر لفظی مطلق و اجماع لبّی است.

- فی المثل: یک خبر می گوید: فلان کار واجب است، اجمع العلماء که آن کار واجب نیست.

- تعارض بین دو دلیل هم تعبّدی است. چه باید کرد؟

- برخی خبر را مقدم کرده اند چرا که اجماع دلیل لبّی مجمل است و خبر دلیل لفظی مطلق.

- دلیل مطلق هم ترجیح دارد بر دلیل لبّی.

- برخی هم اجماع را مقدّم کرده اند چرا که اجماع یک خبر بی واسطه بوده و دارای علوّ اسناد است و حال آنکه خبر چند واسطه دارد.

و الحمد للّه علی ما تیسّر لنا من تحریر ما استفدناه بالفهم القاصر من الأخبار و کلمات علمائنا الأبرار فی باب التراجیح. رجّح اللّه ما نرجو التوفیق له من الحسنات علی ما مضی من السیّئات، بجاه محمّد و آله ساده السادات، علیهم أفضل الصلوات و أکمل التحیّات، و علی أعدائهم أشدّ اللعنات و أسوء العقوبات، آمین آمین آمین، یا ربّ العالمین.

و صلّی اللّه علی محمد و آله الطاهرین.