متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 60

- لکن اگر این خاص صبح جمعه و پس از زمان عمل به عام به دست ما برسد و ما آن را حمل بر نسخ کرده بگوئیم ناسخ است، معنایش اینستکه: علماء اعم از عادل و فاسق تا به امروز واجب الاکرام بودند، لکن پس از ورود این خاص، دیگر علمای فاسق قابل اکرام نیستند.

پس: در این صورت عموم ازمانی وجوب اکرام نسبت به علمای فاسق از بین می رود.

*مقدّمه و جهت یادآوری برای هریک از عموماتی که در کلام خدا، پیامبر صلّی اللّه علیه و آله، امیر مؤمنان و ائمه

اوّل، مثالی ذکر کنید.

- و امّا در کلام خدا یعنی قرآن اینکه می فرماید: خلق لکم ما فی الارض جمیعا. یعنی غیر از خمر، خنزیر، میته، دم، زنا، لواط، ربا و... یعنی هرچه که در قرآن حرمتش به اطلاع شما رسیده، هرچه که هست برای شما حلال است.

- و امّا عام در کلام پیامبر، مثل اینکه در روز حجه الوداع فرمود: ما من شیء یقرّبکم الی الجنّه و یبعّدکم من النّار الاّ و قد امرتکم به.

- خوب ما من شیء نکره در سیاق نفی است و افادۀ عموم می کند، یعنی: هرچه از محرمات بود گفتیم و لذا غیر از این محرماتی که برشمردیم، هرچه که هست برای شما حلال است.

- و امّا عامّی که در کلام امیر بیان است، اینکه می گوید: اسکتوا امّا سکه اللّه. یعنی که هرچه را که خدا فرموده حرام است، بگوئید حرام و در غیر آنها ساکت شوید.

- و یا در کلام امامان اوّلین دیگر آمده است که: کلّ شیء لک حلال.

- اینها عموماتی است که غیر از محرّمات برشمرده شده، تمام اشیاء عالم را برای ما حلال می کنند.

*انما الکلام در چیست؟

- در خصوصیات ائمۀ بعدی است فی المثل:

1 - امام عسکری علیه السّلام فرموده اند: یحرم عصیر العنبی اذا غلا.

2 - یا فرموده اند: دنبلان حرام است.

3 - و یا فرموده اند: گوشت خرگوش حرام است.

*حال سؤال و یا اشکال در اینستکه: با این خصوصیاتی که دهها سال پس از زمان عمل به عام وارد

شده اند چه باید کرد؟

1 - آیا این خصوصیات که از ائمۀ بعدی رسیده است، ناسخ آن عمومات قبلی هستند یا نه؟

2 - آیا این خصوصیات بعدی کاشف اند از اینکه یک قرینه ای در کنار آن عمومات بوده که مسلمانهای صدر اوّل از طریق آن قرینه می فهمیده اند که آن عمومی که می گوید همه چیز حلال است، مرادش عصیر عنبی و یا دنبلان و... نمی باشد؟