متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 62

* ثانیا: کسی که قائل به سؤال و یا توجیه دوّم است یعنی معتقد است که باید این خصوصیات را حمل بر تخصیص کند و بگوید این مخصصات مثل یحرم عصیر... کاشف اند از اینکه در کنار آن عام یعنی احلّ لکم ما فی الارض جمیعا، یک قرینۀ متصله ای بوده است که مسلمین صدر اوّل از طریق آن قرینه متوجّه می شدند که ارادۀ خلاف ظاهر از آن عام شده است، باید بداند که این توجیه هم با سه اشکال روبرو است:

1 - یک اشکال اینستکه: اصل در اینجا عدم قرینه است.

2 - اشکال دیگر اینستکه: اگر قرائنی در کار می بود حتما به دست ما می رسید چرا که انگیزۀ اطلاع از حلال و حرام زیاد بود.

- به عبارت دیگر: مسأله عام البلوی بوده و در عام البلوی گفته می شود که: عدم الدلیل دلیل علی العدم، و لذا همینقدر که مسأله عام الابتلاء بوده و لکن اکنون دلیل و یا این قرائن مورد ادعا در دست ما نیست، دلیل است بر اینکه از اوّل قرینه ای در کار نبوده است.

3 - اشکال سوّم اینکه: نه تنها این حرف بعید است، بلکه ما یقین داریم که مسلمین صدر اوّل علم به چنین قرینه ای نداشته و عمل به چنین قرینه ای نمی کرده اند.

- پس: این تخصیص نیز با این بیان باطل است.

*جناب شیخ توجیه سوّم در این رابطه چیست و چگونه است؟

- توجیه سوّم هم تخصیص است لکن با یک بیان دیگر به این معنا که:

- این خصوصی که امروز از امام عسکری علیه السّلام به دست ما رسیده و می گوید:

یحرم عصیر العنبی... بیان است برای آن عام یعنی احلّ لکم ما فی الارض جمیعا و نه کاشف از قرینۀ متصله... یعنی:

- اگر خدای تعالی درصدر کار فرمود: همه چیز حلال است، امروز از طریق این خاص روشن می شود که مراد غیر از عصیر عنبی و یا دنبلان و یا... امور دیگری است که بعدا بیان شده است.

- الحاصل: خصوص و یا خصوصیات بعدی مبیّن عمومات صادرۀ قبلی هستند، به این معنا که ظاهر آن عمومات مراد نیست.

*جناب شیخ چه اشکالی بر این توجیه وارد شده است؟

- اینکه: این توجیه با تأخیر بیان از وقت حاجت روبرو است، یعنی چطور می شود که این خصوصیات پس از 250 سال که زمان نیاز مردم به آنها بوده وارد شوند.

- آیا این القاء مردم در امور حرام نیست؟

*پاسخ جنابعالی به این اشکال چیست؟