متن،ترجمه و شرح کامل رسائل شیخ انصاری به روش پرسش و پاسخ جلد 15 صفحه 76

- خوب اگر ما بودیم ظاهر این عبارت می گوئیم: غذا خوردن در حال جنابت حرام است.

- لکن از خارج اجماع وجود دارد بر اینکه غذا خوردن در حال جنابت حرام نیست.

- این اجماع یک قرینۀ منفصله است و لذا:

- لا تأکل که ظهور اوّلی آن نهی تحریمی است، به سبب وجود این قرینه می شود نهی تنزیهی، یعنی آن معنای حرمت را از دست داده می شود مجازی.

2 - و امّا مثال برای قرینۀ حالیّه مثل اینکه بگوئیم:

- اگر لا تأکل جنبا مثلا در یک روایت و در کنار چند نهی دیگر واقع شده باشد در حالیکه نهی های دیگر ظهور در حرمت ندارند، این لا تأکل هم ظهور در حرمت نخواهد داشت، فی المثل:

- در یک روایت آمده است که: لا تشرب فی الاناء المکسور، لا تلبس لباس الغذر، لا توفّر شعر بدنک، لا تأکل جنبا.

- خوب سه (لای) دیگر قرینۀ حالیه اند بر اینکه لا تأکل جنبا هم ظهور در حرمت نداشته و معنای حقیقی آن مراد نمی باشد، چرا که آنها یقینا ظهور در حرمت ندارند.

3 - و امّا مثال برای قرینۀ متصلۀ لفظیه مثل:

- رأیت اسدا یرمی، که یرمی قرینۀ لفظیّۀ متصله است لکن برای معنای مجازی.

*انما الکلام در چیست؟

- در اینستکه: نمی توان در این سه مورد، دوران درست کرد، بلکه در جایی می توان دوران درست نمود که پای ظنّ قوی در بین باشد.

- یعنی اگر ظهور معنای مجازی هستند به ظنّ قوی باشد، در آنجا می توان دوران درست کرده بگوئیم: این ظن چنین می گوید، و آن ظن چنان می گوید، و یکی را بر دیگری مقدّم نمود.

*جناب شیخ آخرین مورد از موارد تعارض نوعیه چیست؟

- تعارض نوع دو دلیل باهم است، فی المثل:

- یکی می گوید: رأیت اسدا. در حالیکه موضوع له حقیقی اسد حیوان مفترس است.

- اگر ما باشیم و رأیت اسدا، باید که اسد را حمل بر معنای حقیقی اش بکنیم.

- لکن در صورتی که بگوید: رأیت اسدا یرمی، مسأله دوتا می شود:

- از یکطرف موضوع له اسد، یعنی معنای حقیقی اش، حیوان مفترس است.

- از طرف دیگر با یرمی آمده و یرمی ظهور دارد در اینکه ظاهر اسد مراد نمی باشد، چونکه رمی یعنی تیراندازی اختصاص به انسان دارد.