بررسی گسترده ی فقهی: معونه الظالمین، الولایه من قِبَل الجائر و جوائز السلطان صفحه 102

اللَّهُ إِلَّا وَ قَدْ أَحَلَّهُ لِمَنِ اضْطُرَّ إِلَیْه»(1) و ... و روایاتی که بالخصوص در مورد جواز تصدی از قِبَل جائر به خاطر اکراه وارد شده(2) که بعضی از آن ها را قبلاً ذکر کرده ایم.

به هر حال اصل مطلب که عند الاکراه تصدی از قِبَل جائر مانعی ندارد و بلکه چه بسا واجب باشد، جزء واضحات و مسلّمات فقه است و احتیاج به رسیدگی بیشتر ندارد. مهم بررسی تنبیهاتی است که مرحوم شیخ در ذیل ذکر می کنند که حاوی نکات دقیقی بوده و لازم است بیشتر مورد دقت قرار بگیرد.

1- تهذیب الاحکام، ج3، باب صلاه المضطر، ص306: عَنْهُ [الحسین بن سعید] عَنِ الْحَسَنِ عَنْ زُرْعَهَ عَنْ سَمَاعَهَ قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الرَّجُلِ یَکُونَ فِی عَیْنَیْهِ الْمَاءُ فَیَنْزِعُ الْمَاءَ مِنْهَا فَیَسْتَلْقِی عَلَی ظَهْرِهِ الْأَیَّامَ الْکَثِیرَهَ أَرْبَعِینَ یَوْماً أَقَلَّ أَوْ أَکْثَرَ فَیَمْتَنِعُ مِنَ الصَّلَاهِ الْأَیَّامَ وَ هُوَ عَلَی حَالٍ فَقَالَ: لَا بَأْسَ بِذَلِکَ وَ لَیْسَ شَیْ ءٌ مِمَّا حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا وَ قَدْ أَحَلَّهُ لِمَنِ اضْطُرَّ إِلَیْه.

2- وسائل الشیعه، ج 17، کتاب التجاره، ابواب ما یکتسب به، باب 48 (بَابُ جَوَازِ قَبُولِ الْوِلَایَهِ مِنْ قِبَلِ الْجَائِرِ مَعَ الضَّرُورَهِ وَ الْخَوْفِ وَ جَوَازِ إِنْفَاذِ أَمْرِهِ بِحَسَبِ التَّقِیَّهِ إِلَّا فِی الْقَتْلِ الْمُحَرَّمِ).