بررسی گسترده ی فقهی: معونه الظالمین، الولایه من قِبَل الجائر و جوائز السلطان صفحه 144

مرتکب محرماتی مانند نوشیدن خمر، سر برهنه کردن نوامیس خود و ... برای به دست آوردن دل ظالم و دفع ضرر از این طریق شد و عمده دلیلی که بر جواز ارتکاب محرمات الهیه اقامه فرمودید، ادلّه ی تقیه است، در حالی که ادلّه ی تقیه آن مقداری که برای دفع ضرر از دیگران است، برای مواردی است که در حدّ ضرورت باشد؛ مثلاً جان مسلمانی در خطر باشد یا چیزی در حدّ جان مسلمان و الا برای دفع ضرر مالی دیگران، هرگز از ادلّه ی تقیه استفاده نمی شود که مثلاً با ارتکاب محرمات عِرضی و ناموسی هرچند به حدّ زنا نرسد می توان دفع ضرر مالی از دیگران کرد.

إن قلت: در روایات تقیه ارتکاب اموری جایز شده که نه تنها ضرورتی ندارد، بلکه برای دفع شرّ هم نیست و صرفاً به جهت جلب محبّت سنّی ها و ایجاد حُسن ظن به شیعیان است و به اصطلاح تقیه ی مداراتی است، مانند نماز خواندن در مساجد آنان(1) و پشت سر آن ها(2)، هرچند مثلاً مستلزم سجده بر چیزی باشد که سجده بر آن جایز نیست، در حالی که در غیر مقام تقیه، باطل [و بلکه حرام] است. بنابراین ترک نماز صحیح و ارتکاب محرّم برای جلب محبت آنان جایز

1- وسائل الشیعه، ج8، تتمه کتاب الصلاه، أبواب صلاه الجماعه، باب75، ح1، ص430 و من لا یحضره الفقیه، ج1، ص383: مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ زَیْدٍ الشَّحَّامِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ … علیه السلام … أَنَّهُ قَالَ: یَا زَیْدُ خَالِقُوا النَّاسَ بِأَخْلَاقِهِمْ صَلُّوا فِی مَسَاجِدِهِمْ وَ عُودُوا مَرْضَاهُمْ وَ اشْهَدُوا جَنَائِزَهُمْ وَ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَکُونُوا الْأَئِمَّهَ وَ الْمُؤَذِّنِینَ فَافْعَلُوا فَإِنَّکُمْ إِذَا فَعَلْتُمْ ذَلِکَ قَالُوا هَؤُلَاءِ الْجَعْفَرِیَّهُ رَحِمَ اللَّهُ جَعْفَراً مَا کَانَ أَحْسَنَ مَا یُؤَدِّبُ أَصْحَابَهُ وَ إِذَا تَرَکْتُمْ ذَلِکَ قَالُوا هَؤُلَاءِ الْجَعْفَرِیَّهُ فَعَلَ اللَّهُ بِجَعْفَرٍ مَا کَانَ أَسْوَأَ مَا یُؤَدِّبُ أَصْحَابَهُ.

2- همان، باب5، ح4، ص300 و الکافی، ج3، ص372: وَ [مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوب] عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ … علیه السلام … قَالَ: مَنْ صَلَّی مَعَهُمْ فِی الصَّفِّ الْأَوَّلِ کَانَ کَمَنْ صَلَّی خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ … صلی الله علیه و آله و سلم ….