بررسی گسترده ی فقهی: معونه الظالمین، الولایه من قِبَل الجائر و جوائز السلطان صفحه 223

رَجُلٍ آخَرَ فَیَدْعُونِی إِلَی أَنْ أَنَالَ مِنْهَا وَ أَنَا أَعْلَمُ أَنَّ الْوَکِیلَ لَا یَتَوَرَّعُ [لَا یَرِعُ] عَنْ أَخْذِ مَا فِی یَدِهِ فَهَلْ عَلَیَّ فِیهِ شَیْ ءٌ إِنْ أَنَا نِلْتُ مِنْهَا؟ الْجَوَابُ: إِنْ کَانَ لِهَذَا الرَّجُلِ مَالٌ أَوْ مَعَاشٌ غَیْرُ مَا فِی یَدِهِ فَکُلْ طَعَامَهُ وَ اقْبَلْ بِرَّهُ وَ إِلَّا فَلَا.(1)

محمد بن عبدالله بن جعفر الحمیری در نامه ای به امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف [سؤالات اهل قم را مرقوم کرد و در ضمن] این سؤال را مطرح کرد: مردی از وکلاء وقف(2) آن چه [از وقف] در اختیار دارد [برای خود] حلال می داند و از گرفتن [و خرج کردن] مال وقف ورعی ندارد، گاهی من وارد روستای آن ها می شوم یا داخل در منزلش می شوم و موقع غذا که می شود مرا دعوت به غذا خوردن می کند و اگر از غذای او نخورم با من دشمنی می ورزد(3)، آیا برای من جایز است که از آن غذا بخورم و صدقه بدهم، و اصلاً چقدر باید صدقه دهم؟ و گاهی که این شخص هدیه ای به کس دیگری می دهد، آن شخص [دیگر] نیز مرا دعوت می کند تا از آن بخورم در حالی که می دانم آن متصدّی وقف ورعی از برداشتن آن چه در دستش [از وقف] هست ندارد، آیا اگر من از آن هدیه هایی که فرستاده بخورم، چیزی بر عهده ی من هست؟ در جواب فرمودند: اگر آن متصدی وقف، مال یا معاشی غیر از آن چه [از وقف] در دستش هست داشته باشد، پس طعامش را بخور و هدیه اش را بپذیر و الا خیر.

بررسی سند روایت

این روایت را جناب طبرسی در کتاب شریف الاحتجاج، بدون سند نقل کرده

1- وسائل الشیعه، ج 17، کتاب التجاره، أبواب ما یکتسب به، باب51، ح15، ص217 و الإحتجاج، ج 2، ص485.

2- وکالت در این جا به معنای نیابت نیست، بلکه به معنای متصدی است، نظیر وکاله الانباء که عرب های جدید به نمایندگی و متصدی خبرگزاری اطلاق می کنند.

3- در بعضی مناطق این طور است که اگر کسی را دعوت برای غذا خوردن کردند و اجابت نکرد، خیلی ناراحت می شوند و تلقّی عداوت می کنند.