بررسی گسترده ی فقهی: معونه الظالمین، الولایه من قِبَل الجائر و جوائز السلطان صفحه 319

مردم آن ها و آن چه در دست آن ها بود را رها می کردند، آنان [بنی امیه] چیزی پیدا نمی کردند، مگر آن چه در دست خودشان بود [که با آن نمی توانستند با ما مقابله کنند.]

علی بن ابی حمزه ی بطائنی می گوید: آن جوان [دوست من] عرض کرد فدایتان شوم! آیا راهی برای بیرون آمدن از آن دارم؟ حضرت به او فرمودند: آیا بگویم انجام می دهی؟ عرض کرد انجام می دهم. فرمودند: از هر آن چه در دیوان آن ها کسب کرده ای خارج شو، آن چه را که مالکش را می شناسی به مالکش ردّ کن و آن چه را که مالکش را نمی شناسی از طرف مالکش صدقه بده که در این صورت من بهشت را از طرف خدا برای تو تضمین می کنم! ابن ابی حمزه می گوید: آن جوان سرش را مدت زیادی پایین انداخت، سپس عرض کرد: فدایتان شوم انجام می دهم.

ابن ابی حمزه می گوید: آن جوان با ما به کوفه برگشت، هیچ چیز روی زمین نداشت مگر این که از آن خارج شد، حتّی لباسی که بر بدنش پوشیده بود. ابن ابی حمزه می گوید: برای او از دوستان چیزهایی جمع کردم و برای او لباسی خریدیم و نفقه ای برای او فرستادیم. چند ماهی نگذشته بود که مریض شد و ما عیادتش می کردیم. یک روز بر او وارد شدم در حال احتضار بود، چشمانش را باز کرد و به من گفت: ای علی! به خدا قسم صاحبت [به عهدش] وفا کرد و سپس از دنیا رفت و [کفن و دفنش را] به عهده گرفتیم، تا این که روزی بر امام صادق … علیه السلام … وارد شدم، همین که مرا دیدند فرمودند: ای علی! به خدا قسم برای رفیقت وفای عهد کردیم. عرض کردم: بله راست می گویید فدایتان شوم! به خدا قسم خودش این چنین موقع مرگش گفت!

شاهد، در این بخش روایت است که فرمودند: «وَ مَنْ لَمْ تَعْرِفْ تَصَدَّقْتَ بِهِ»؛ هر که را نمی شناسی، از جانب او صدقه بده و نفرمودند که فحص کن تا او را پیدا کنی. پس این روایت دلالت می کند اگر مالک مجهول بود فحص لازم نیست.