بررسی گسترده ی فقهی: معونه الظالمین، الولایه من قِبَل الجائر و جوائز السلطان صفحه 382

نقد اشکال مرحوم امام … قدس سره …

فرمایش مرحوم امام … قدس سره … از دو جهت مورد مناقشه است:

الف: وقتی راوی به امام … علیه السلام … عرض کرد هفتاد درهم مدفونه را پیدا کرده است، حضرت بدون این که استفصال کنند آیا این دراهم مدفونه به گونه ای است که احتمال داده شود مال اقوامی است که منقرض شده اند یا خیر زیرا احتمال داشت از آن جا که خلفاء عوض می شدند، بتوان دانست که سکه ها تازه بوده و مثلاً ضرب هارون الرشید علیه اللعنه بوده است فرمودند صدقه بدهد؛ یعنی چه این احتمال داده شود که مربوط به قومی است که منقرض شده اند یا احتمال داده نشود، حکم آن این است که صدقه داده شود.

ب: از روایات استفاده می شود اگر کسی در خرابه ای چیزی پیدا کرد که صاحبانش منقرض شده اند، حکمش آن است که مال واجد می شود؛ نه آن که باید صدقه دهد. از جمله ی این روایات است:

صحیحه ی محمد بن مسلم:

مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیٍّ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ رَزِینٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ … علیهما السلام … قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الدَّارِ یُوجَدُ