بررسی گسترده ی فقهی: معونه الظالمین، الولایه من قِبَل الجائر و جوائز السلطان صفحه 462

طعامی را در بیابانی یافتی، برای صاحبش قیمت گذاری کن، سپس آن را بخور آن گاه اگر صاحبش آمد قیمتش را به او پرداخت کن و اگر لقطه ای را در خانه ای که آباد است پیدا کردی، مال اهل آن خانه است و اگر خرابه بود، برای کسی است که آن را پیدا کرده است.

این روایت نیز بیان می کند لقطه ی دون درهم تعریف لازم ندارد و نه تنها تعریف لازم نیست، بلکه ظاهر عبارت «فَهِیَ لَکَ» آن است که مال ملتقِط است و از این استفاده می شود حتّی نیّت تملّک هم لازم نیست؛ چراکه این مسأله مورد بحث است که آیا صرف استیلاء بر لقطه مملِّک است یا علاوه بر آن باید نیّت تملّک هم کند، این عبارت ظاهرش آن است که نیّت تملّک لازم نیست. و استفاده می شود اگر تلف کرد ضامن نیست و بعید نیست کسی استفاده کند اگر عین باقی بود و صاحبش پیدا شد، باز لازم نیست عین را به او برگرداند.(1)

امّا از لحاظ سند همان طور که ملاحظه فرمودید جناب صدوق … قدس سره … مرسلاً نقل کرده است، ولی از آن جا که به نحو قطع و بتّ به امام صادق … علیه السلام … نسبت داده و فرموده «قال الصادق … علیه السلام …» نه این که بفرماید و رُوی عن الصادق … علیه السلام … بعضی ها مثل مرحوم امام و سید خویی … قدس سرهما … در برهه ای از زمان به مثل این روایات که

1- به احتمال قوی مطالبی که جناب صدوق … قدس سره … در این روایت ذکر فرموده، یک روایت نیست بلکه مطالبی است که از روایات مختلف نقل کرده و حتّی عین عبارت روایات نیست، بلکه نقل به مضمون است. بنابراین احتمال دارد این فراز از کلام ایشان در مورد لقطه ی دون درهم، برگرفته از همان روایت کلینی (مرسله ی محمد بن ابی حمزه) باشد که نقل به مضمون کرده است. (امیرخانی)